kennis
(nog) geen diagnose
organisatie
serviceYN 6 - 2009
Zorgboek Schizofrenie, psychose en de naastbetrokkenen – Stichting September
“Schizofrenie is een diagnose, geen ziekte”
Een hoog Ypsilongehalte! Met aandacht voor de Triadekaart, voor familietrainingen en voor wonen. Het nieuwe ‘Zorgboek Schizofrenie, psychose en de naast betrokkenen’, uitgegeven ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van Ypsilon, is bedoeld voor gezinsleden, familieleden, vrienden, buren en andere betrokkenen van mensen met schizofrenie en psychose. Met veel ruimte voor persoonlijke ervaringen heel herkenbaar.
In 2005 verscheen het eerste Zorgboek Schizofrenie, door mij in YN 2005/2 gewaardeerd als: “een praktisch, duidelijk en eerlijk praktijkboek”. En in het jubileumjaar van Ypsilon verscheen nu het Zorgboek Schizofrenie, psychose en de naastbetrokkenen. Ypsilon nam het initiatief voor deze uitgave in de reeks zorgboeken van de Stichting September. Een reeks die informatie geeft over talrijke gezondheidsstoornissen, geschreven door een onafhankelijke redactie, ondersteund door professionals en door bij het onderwerp betrokken organisaties.
Toch even een vergelijking van beide uitgaven, want het lijkt verwarrend als er binnen een serie twee boeken zijn, die min of meer over hetzelfde gaan. Het Zorgboek Schizofrenie is primair gericht op de patiënt en geeft daarnaast ruim plaats aan de familieleden en de hulpverleners. Het Zorgboek Schizofrenie, psychose en de naast betrokkenen - die titel is correct, maar ‘bekt’ nu niet bepaald lekker- is vooral bedoeld voor de gezinsleden, andere familieleden, vrienden, buren etc. en richt zich secundair op hulpverleners en de patiënt. Wie de hoofdstukken uit beide boeken vergelijkt ziet nogal wat overlapping, want de doelgroepen raken elkaar natuurlijk wel. Beide boeken zijn ’up to date’, daar het oorspronkelijke Zorgboek Schizofrenie bij een recente herdruk werd geactualiseerd.
Het nieuwe boek heeft een hoog Ypsilongehalte. Het gaat bijvoorbeeld uit van het begrip Triade, het noodzakelijke partnership van patiënt, naast betrokkene en zorgprofessional. En we zien een ruime vermelding van veel opvattingen, projecten en instrumenten van Ypsilon. Zoals bijvoorbeeld de cursus Interactievaardigheden, Prospekt, de modelcursus Psycho-educatie, de Stichting Huisjes en andere woonvormen. Veel plaats wordt in het boek gegeven aan de emotionele belasting van en de emotionele reacties bij de naast betrokkenen van de patiënt en hoe daar mee om te gaan. Denk bijvoorbeeld aan schuldgevoel. In bijna elk hoofdstuk worden veel persoonlijke ervaringen, al of niet fictief, geciteerd. Niet alleen maar nuchtere feiten dus en dat maakt alles heel herkenbaar. Ypsilon kreeg ook een prominente plaats in het boek met een eigen subhoofdstuk en vaak veel meer ruimte dan andere belangrijke spelers op het veld van de schizofrenie.
De hoofdstukken in het boek gaan stapsgewijs door de verschillende fasen, die de patiënt en zijn naast betrokkenen meemaken, met de verschillende aspecten - medisch, emotioneel, ondersteuning, regelgeving, wonen etc. - die in die fase van toepassing kunnen zijn. Zo gaat het bijvoorbeeld in het medisch deel over de relatie tussen ziekte en diagnose en komen de verschillende behandelmogelijkheden met hun vóór- en nadelen aan bod. De periode na de psychose wordt beschreven met aandacht voor dagbesteding, werk, wonen en relaties. De laatste hoofdstukken zijn meer zakelijk: patiëntenrecht, sociale verzekeringen en verdere informatie. Dat informatiegedeelte is misschien wel te volledig, want niet altijd relevant. Die zakelijke hoofdstukken laten wel zien hoe gecompliceerd regels soms zijn en hoeveel partijen een vinger in de pap (willen) hebben.
De teksten zijn helder en eenvoudig en zoals past in dit internettijdperk kan vanuit een onderwerp als het ware doorgelinkt worden naar andere uitgebreidere beschrijvingen in het boek. Dat werkt wel en sluit aan bij de aanbeveling in het voorwoord om het boek vooral als naslagwerk te gebruiken en niet als een roman van voor naar achteren te lezen. Maar wanneer u dat laatste toch wilt - bijvoorbeeld omdat u een beginner bent op gebied van schizofrenie - stuit u op herhalingen. Dat leest niet lekker vond ik zelf. Misschien bij een volgende druk in de leeswijzer iets meer onderscheid maken tussen basiskennis - wat iedereen beslist moet weten - en meer specifieke onderwerpen?
Het boek werd gepresenteerd op de Ypsilon Studiedag 2009, officieel overhandigd aan ledenraadsvoorzitter Ad Kolen en gratis uitgereikt aan de deelnemers. Was u er die dag niet bij, dan raad ik u aan: aanschaffen! Het boek is het waard!
Ruud van Dorth –yn@ypsilon.org
Zorgboek Schizofrenie, psychose en de naast betrokkenen; eindredactie: S. Kollaard; ISBN 978-90-8648-057-9; Stichting September; Prijs € 15,50 voor leden, € 18,50 voor niet-leden. Te bestellen via www.ypsilon.org/ webwinkel
Het Zorgboek 'Schizofrenie, psychose en de naast betrokkenen' is evenals het in de recensie genoemde Zorgboek 'Schizofrenie'(ISBN 978-90-864803-8-8). ook te koop bij de apotheek en Stichting September voor € 18,50.
Voor de presentatie van het Zorgboek op de Ypsilon Jubileumstudiedag in november 2009, klik hier