YN 1-2010

Ypsilon en de gemeenteraadsverkiezingen - 3 maart 2010

Aanraders voor de verkiezingen

Op 3 maart aanstaande kiest u in uw woonplaats uw nieuwe gemeenteraad. Hét moment om
de nieuw gekozen raden - in de gemeenten de opperste baas – te informeren over onze behoeften. U heeft er in het vorige nummer van YN al over kunnen lezen. De ‘Ypsilonwerkgroep raadsverkiezingen 2010’ heeft een document opgesteld om de onderhandelende partijen in de gemeenten te laten weten wat Ypsilon van hen verwacht. Ypsilonleden, grijp uw kans en doe mee!

Gemeenten moeten in het kader van de WMO passende maatschappelijke ondersteuning bieden. Ook andere wetten geven op dat terrein aanvullende mogelijkheden.*) Voor onze doelgroep beschrijft het document van de werkgroep zeven belangrijke punten. Gemeenten hoeven echter niet het wiel opnieuw uit te vinden, want er bestaan in het land tal van voorbeelden op het gebied van wonen, werken, dagbesteding, enz. U hoeft uw gemeenteraadsleden alleen maar mee te nemen naar de Til-hoeve, Terp, het Ei-complex of de Windroos en ze zien zelf hoe het ook kan!
Op www.ypsilon.org/raadsverkiezing2010 vindt u alles wat u nodig heeft om uw gemeentebestuur te overtuigen.
U kunt op de website van uw eigen gemeente lezen met wie u zou moeten kennismaken om te vertellen wat er in uw stad of dorp belangrijk is voor onze doelgroep. Bespreek dat alvast met uw Ypsilonafdeling.

Gemeentelijke verantwoordelijkheid

'Schizofrenie of psychosegevoeligheid mag iemand niet belemmeren het leven zelf ter hand te nemen en vorm te geven', vindt Ypsilon. Het is algemeen aanvaard dat senioren en fysiek gehandicapten worden gesteund om zelfstandig in de samenleving te verkeren, maar die noodzaak geldt evenzeer voor mensen met schizofrenie of psychose. Beperkingen moeten zodanig worden gecompenseerd dat de patiënt in een gelijkwaardige uitgangspositie wordt gebracht als een burger zonder beperkingen. De gemeente heeft hierin een verplichting (compensatieplicht).

De in 2007 ingevoerde Wet Maatschappelijke Ondersteuning WMO belast de gemeenten met de verantwoordelijkheid om voor mensen die dat nodig hebben, hulp en ondersteuning te bieden om hun zelfredzaamheid te herstellen en volwaardig aan de samenleving te kunnen deelnemen. Dus mét wonen, werken, welzijn, dagbesteding en allerlei aspecten van ‘zorg’.

Die verantwoordelijkheid valt niet licht te nemen. Als een patiënt immers onvoldoende voorbereid terugkeert in de samenleving en daar te weinig wordt begeleid, levert dat persoonlijke problemen op voor zijn reïntegratie, maar ook voor die ontvangende samenleving zelf. De gemeente kan dat niet accepteren. Bovendien moeten we dan terdege rekening houden met een verhoogd risico van terugval in de ziekteverschijnselen. Het individuele leed en de maatschappelijke kosten zijn niet te overzien.

De GGZ en de gemeenten zijn in het kader van het huidige zorgstelsel in hoge mate op elkaar aangewezen, dus moet hun onderlinge samenwerking er op gericht zijn een zo sluitend mogelijk netwerk van medische zorg met daarop aansluitende maatschappelijke voorzieningen tot stand te brengen.

De gemeentelijke WMO-raden (raden om vanuit gebruikersperspectief adviezen te geven of als klankbord voor het gemeentelijk bestuur te fungeren.) zijn uit de grond geschoten, maar daarmee zijn we er niet. Door de onwennigheid van gemeenten met deze materie zijn op tal van plaatsen de beschikbaar gestelde WMO-gelden aan dit doel niet opgaan. Daardoor is een achterstand ontstaan in de zorgverlening en lijkt er al helemaal geen ruimte om herstelbevorderende diensten aan te bieden die het welbevinden bevorderen en de benodigde zorg verminderen.
Bij de te verwachten grote gemeentelijke bezuinigingsoperaties is het gevaar groot dat in de komende jaren die achterstanden maar moeilijk kan worden ingelopen.

Gemeenten en gemeentelijke politici moeten de 'opdracht' van de WMO waarmaken: mensen met schizofrenie en psychose de kans geven zelfstandig in de samenleving te functioneren. En van wie kunnen ze dat beter leren dan van Ypsilonleden?

Pierre Janssens, voorzitter Ypsilonwerkgroep Raadsverkiezingen 2010

De werkgroep bestaat uit Grietje Santing, Hetty Laverman, Marieke Ubbink, Annemarie Hannik, Jurriën Kemmink, Hein van der Sanden, Frank Bouwmeester en Pierre Janssens. De werkgroep dankt alle inzenders voor hun ideeën en tips.

Dit artikel is een vervolg op het stuk in YN 6 -2009 “Gemeente als bondgenoot”. Dit en alle andere relevante stukken vindt u – steeds geactualiseerd en zonodig aangepast - op www.ypsilon.org/raadsverkiezing2010. U vindt daar ook instructies over wat u met de teksten kunt doen.
Visiesheets Wonen en WMO: www.ypsilon.org/visie
Ypsilon Expertisecentrum Wonen www.ypsilon.org/wonen
Correspondentie per e-mail: ypsilon@ypsilon.org

*) Zoals de Wet Participatiebudget,, de Wet werk en bijstand (WWB), de Wet inburgering (WI), de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) en de Wet sociale werkvoorziening (WSW).

***********************************************************************
Wat wil Ypsilon op de gemeentelijke agenda:

Algemeen:
Gemeenten moeten - in het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) - de verantwoordelijkheid aanvaarden voor een gedifferentieerd maatschappelijk steunsysteem om mensen met een chronische psychiatrische problematiek (zoals psychoses en schizofrenie) in de samenleving 'zelfstandig' (al dan niet in groepsverband) te laten verkeren.

1. Regie
De gemeente voert de regie over het beleid inzake maatschappelijke ondersteuning, wonen, werk, zorg en welzijn. Zonder zich op het medische terrein te begeven brengt haar publieke verantwoordelijkheid mee dat zij zich van een adequate voorbereiding en begeleiding van patiënten bij hun terugkeer en integratie in de samenleving verzekerd moet weten. In overleg met de GGZ bepaalt de gemeente de voorwaarden.
Zie visiesheet ‘Wet maatschappelijke Ondersteuning (WMO)

2. Integraal beleid
De gemeenten brengen afzonderlijk en in onderlinge samenwerking een integraal beleid tot stand van (bemoei)zorg, wonen, werken en welzijn, geestelijk én lichamelijk.
Aan de gemeenten doorgesluisde voormalige AWBZ-gelden zijn geoormerkt.
Een wethouder met de portefeuille WMO dient als politiek aanspreekpunt, moet coördineren binnen de gemeente en samenwerken met andere gemeenten. Organisaties van en voor zorggebruikers bundelen zich waar mogelijk.

3. Actief
Bij de ontwikkeling van beleid worden vertegenwoordigers van onze doelgroep en hun familie en betrokkenen en hun belangenorganisaties actief betrokken.
Voor de rechtstreeks betrokkenen (patiënten en hun belangenvereniging Anoiksis) spreekt dit vanzelf, maar kennis en ervaring vanuit de omgeving (familie) is onmisbaar. Die noodzaak is groter naargelang de ernst van de situatie. Hetzelfde geldt bij periodieke (her)indicaties.

4. Ondersteuning
Goed geregelde ondersteuning in zelfzorg, huishouding en financiën, bij bewindvoering, persoonsgebonden budget en schuldsanering.
Samenspel van alle betrokkenen is vereist. Ook mantelzorg zal hier een rol spelen.

5. Wonen
Het realiseren van veilige en menswaardige woonvormen in een veilige omgeving (ook gelet op de kwetsbaarheid voor drugsdealers).
Er zijn tal van goede voorbeelden in het land (Kick Wilstraplantsoen in Almere,  Terp in Breda, het B-Complex in Den Bosch, PlusWonen in Leusden, LingeErf in Geldermalsen, Til-hoeve in Enkhuizen. de Batjanhuizen en de Kraaipan Oase in Amsterdam en initiatieven van de Stichting huisjes.
Zie visiesheet ‘Wonen met zorg’ van Ypsilon
Zie Ypsilon Expertisecentrum Wonen

6. Werk- en dagbesteding
Het financieel en organisatorisch mogelijk maken van deelname aan gestructureerde dagbesteding op een veelheid van terreinen: werk- en stageplaatsen, opleidingen, cultuur, sport, recreatie en bezinning. Daarbij begeleiding en vervoer voor het verwerven van sociale contacten en vakantie.
Voorbeelden: De Windroos, Amstelveen, Ei-complex, buddy- en maatjesprojecten en Vriendendiensten.
Belangrijk in verband met zingeving, behoud van zelfstandigheid, gevoel van eigenwaarde en voorkomen van terugval.

7. Steun aan naastbetrokkenen
Officiële ondersteuning aan naastbetrokkenen, familieleden, mantelzorgers (dat zijn geen vrijwilligers) en vrijwilligers, door trainingen, cursussen, respijtvoorzieningen, onkostenvergoedingen, informatievoorziening en faciliteiten.