Hulpverlening
Als hulp bij een psychose problemen geeft
De telefoontjes die Ypsilon dagelijks krijgt, leren dat het in
de praktijk wel eens anders uitpakt dan je zou wensen. De problemen
zijn vaak dezelfde. De oplossingen ook.
Mijn familielid wil geen hulp zoeken
Juist psychotische mensen zijn er doorgaans niet van te
overtuigen dat zij hulp nodig hebben; hun psychose weerhoudt ze
ervan. Probeer, hoe moeilijk ook, duidelijk te maken dat er wel
degelijk iets aan de hand is. Zoek naar problemen waar uw
familielid zelf ook hinder van ondervindt en leg die voor. U kunt
ook eerlijk zeggen dat u zich zorgen maakt.
Ik twijfel of ik actie moet ondernemen
Snel ingrijpen betekent een sneller herstel en beperkt mogelijk
de uiteindelijke gevolgen van een psychose. Trek bij twijfel altijd
aan de bel.
Ik voel me niet serieus genomen
U bent degene die uw familielid het beste kent en daardoor
beschikt u over waardevolle informatie voor hulpverleners. U bent
beiden uit op het beste voor de patiënt. Geef aan dat u
hiertoe graag samen wil werken. Dat houdt in dat u de mening van de
hulpverlener respecteert, maar betekent ook dat u mag verwachten
dat de hulpverlener uw mening respecteert; ieder zijn
deskundigheid.
Een voorbeeld: Het is mogelijk dat uw familielid in het contact
met een hulpverlener zich ineens beter voordoet dan hoe u hem
(dagelijks) meemaakt. Dit kan ertoe leiden dat hulpverleners het
idee hebben dat u overdrijft. Het is dan van belang dat u duidelijk
en concreet aan kunt geven op welke punten het gedrag van uw
familielid is veranderd.
De huisarts wil alleen met mijn zieke familielid praten
Huisartsen maken gemiddeld maar eens per jaar iemand met een
eerste psychose mee. Zij zullen dus niet altijd direct een psychose
onderkennen en daarom ook niet altijd even adequaat reageren. Dring
erop aan dat informatie van uw kant cruciaal kan zijn voor de
noodzakelijke behandeling.
Mocht de huisarts als argument gebruiken dat uzelf geen
patiënt van hem bent, vraag dan uw eigen huisarts om contact
op te nemen met zijn collega of een RIAGG-psychiater.
Uw familielid wil niet naar de RIAGG
RIAGG's realiseren zich steeds meer dat niet iedereen die hulp
nodig heeft uit zichzelf bij hen aanklopt. In veel steden verlenen
ze daarom ook 'bemoeizorg'. Ze zoeken de patiënt zelf op,
ongeacht of hij thuis woont of op straat leeft. Met veel geduld
lukt het soms om het vertrouwen te winnen en mensen toch in zorg te
krijgen.
Op het moment dat u via de huisarts niets gedaan krijgt, kunt u
zelf aan de RIAGG vragen of zij contact wil zoeken met de
patiënt. Vindt u daar onverhoopt geen gehoor, wijs de
hulpverlener dan op zijn verantwoordelijkheid om mensen met
psychiatrische problemen hulp te bieden. Heeft ook dat geen effect,
dan kunt u contact opnemen met de regionale belangenbehartiger van
Ypsilon. Samen lukt het mogelijk alsnog uw familielid in zorg te
krijgen.
Uw familielid wordt niet opgenomen
U klopt niet zomaar aan om een familielid te laten opnemen, dus
u mag verwachten dat uw roep om hulp serieus wordt genomen.
Acht de psychiater opname niet nodig, dan moet hij met een goed
alternatief komen.
Ziet de psychiater (juridisch) geen mogelijkheden voor opname,
dan is het raadzaam bij Ypsilon te verifiëren of de wet
misschien toch mogelijkheden biedt. Is dit het geval, overleg dan
opnieuw met de psychiater. Blijft deze een opname weigeren, terwijl
u ervan overtuigd bent dat dit noodzakelijk is, dan kunt u contact
opnemen met de directie van de instelling of de Inspectie voor de
Volksgezondheid inlichten of eventueel een klacht indienen bij de
klachtencommissie van de betrokken instelling. Hoe dat moet, staat
beschreven in diverse brochures. Wilt u advies, neem dan contact op
met Ypsilon.
Men zegt dat ú een
gedwongen opname moet aanvragen
In het contact met uw familielid bent u de constante factor. Een
hulpverlener is vervangbaar. Het vertrouwen tussen u en de
patiënt staat dus voorop.
Om die reden is het vaak raadzaam dat niet u, maar de
hulpverlening bij de rechter een verzoek tot gedwongen opname doet.
Dat houdt het ook zakelijk. U kunt wel een rol bij dit proces
spelen, maar dit kan alleen met medeweten van de patiënt.
Het is ook mogelijk dat u en de hulpverlener van mening
verschillen over de noodzaak van een gedwongen opname. Vraag dan
naar zijn overwegingen en zet daar uw argumenten tegenover.
Overtuigt u elkaar niet en betekent dit dat de procedure niet in
gang wordt gezet, dan kunt u zélf een opname aanvragen bij
de officier van justitie. Zonder hulpverlener kan dit overigens
niet, want er is ook in dit geval een medische verklaring nodig van
een onafhankelijke psychiater. Wellicht kunt u hiertoe,
bijvoorbeeld via de huisarts of maatschappelijk werker, een beroep
doen op een behandelaar van een andere instelling. De
belangenbehartiger van Ypsilon in uw regio heeft hiervoor mogelijk
suggesties.
Uw familielid is (gedwongen)
opgenomen, maar krijgt geen medicijnen
Medicijnen zijn meestal noodzakelijk om een psychose onder
controle te krijgen. De patiënt moet echter wel akkoord gaan
met het gebruik ervan. Als uw familielid psychotisch is, kan het
moeilijk zijn hem van het nut van medicijnen te overtuigen. Het is
dan van het grootste belang dat het behandelteam het vertrouwen van
de patiënt probeert te winnen om hem tot behandeling te
verleiden. Dit noopt tegelijkertijd tot voorzichtigheid: een
slechte ervaring met medicijnen kan ertoe leiden dat uw familielid
het gebruik ervan definitief afzweert. Goede voorlichting vooraf
aan patiënt en familie helpt dit te voorkomen.
Blijft de patiënt medicijnen weigeren, dan is het
niet toegestaan dat de behandelaar ze gedwongen geeft, tenzij er sprake is van ernstig gevaar. Een wetswijziging die dit alsnog toestaat ligt momenteel bij de Eerste Kamer.
Een opname is niet nodig maar
een gedwongen behandeling wel
Vooralsnog mag iemand niet gedwongen buiten het ziekenhuis
worden behandeld. De wet biedt echter wel een tussenoplossing: De
patiënt kan onder voorwaarden -bijvoorbeeld over het gebruik
van medicijnen- uit het ziekenhuis worden ontslagen. Houdt de
patiënt zich niet aan de afspraken, dan is opname alsnog
direct mogelijk.
Uw familielid is
voortijdig ontslagen uit het ziekenhuis
Als uw familielid wordt ontslagen uit het ziekenhuis dan mag u
een aantal dingen verwachten: de psychose is onder controle, de
patiënt is 'ingesteld' op medicijnen, hij heeft een
fatsoenlijk dak boven zijn hoofd en er zijn goede afspraken over de
vervolgbehandeling. Zijn deze zaken niet goed geregeld, dan is de
kans groot dat het opnieuw fout gaat.
Ook de zorg na ontslag is wettelijk geregeld. Toch komt
het nog voor dat mensen voortijdig en zonder nazorg op straat komen
te staan. De argumenten: 'hij werkte niet mee aan de behandeling',
'hij is onbehandelbaar' of 'hij is uitbehandeld' mogen nooit reden
zijn voor het onthouden van een behandeling en zijn in strijd met
het principe van goed hulpverlenerschap.
Bij 'hij verziekte de sfeer op de afdeling', ligt het
moeilijker. Dat heeft namelijk ook invloed op andere
patiënten. Overplaatsing naar een andere afdeling of
instelling kan dan voor alle betrokkenen beter zijn. Ontslag is in
deze situatie vaak geen alternatief, want de patiënt heeft
waarschijnlijk eerder meer dan minder zorg nodig.
Als de patiënt uit zichzelf wegloopt terwijl hij gedwongen
is opgenomen, dan moet hij worden opgespoord en teruggebracht naar
het ziekenhuis. Zat hij er vrijwillig, dan mag u verwachten dat het
ziekenhuis alles in het werk stelt om de noodzakelijke nazorg te
regelen.
Uw familielid gebruikt drugs of
komt in aanraking met justitie
Gebruikt uw familielid drugs of alcohol, dan kan dit de hulp
bemoeilijken. Veel instellingen zijn vooralsnog niet berekend op
mensen met een dubbele problematiek. Zij belanden daardoor nogal
eens tussen wal en schip. Dreigt dit te gebeuren, wijs de
hulpverlening dan op haar zorgplicht en probeer samen naar de beste
oplossing te zoeken. In sommige regio's bestaan voor deze groep
gespecialiseerde afdelingen.
Een vergelijkbaar probleem doet zich voor als uw familielid
tijdens een psychose een strafbaar feit begaat. Wie ziek is heeft
recht op een behandeling en hoort niet thuis in een gevangenis, ook
niet als hij in een psychose een strafbaar feit heeft begaan.
Anderzijds zijn de meeste instellingen niet ingericht op
behandeling-met-bewaking.
Schakel in overleg met de behandelaar een advocaat in die bekend
is met de psychiatrische problematiek. Samen met de behandelaar
lukt het hem misschien uw familielid uit het justitiële
circuit te houden.

Bron: 'Voor het eerst een psychose' |
Kies een ander hoofdstuk:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
|
Bestel hier uw eigen exemplaar van deze
brochure.
Klik hier voor een printversie van deze pagina
Sitemap
Naar het begin van deze
pagina
Laatste bewerking: 9 september 2005
|