Dubbele diagnose

 

Een groot deel van de patiënten in de GGZ die een ernstige psychische stoornis hebben, gebruikt alcohol of drugs of is hieraan verslaafd. En andersom hebben veel patiënten bij de verslavingszorg ook psychische problemen.
We spreken van een 'dubbele diagnose' wanneer iemand behalve met een psychiatrische aandoening, zoals psychose of schizofrenie, ook kampt met misbruik en/of afhankelijkheid van alcohol of drugs. 

Welke produkten kunnen tot problemen leiden:

psycholeptica

  • alcohol (bier, wijn, sterke drank)
  • opiaten (opium, heroine)
  • sedativa, barbituraten, benzodiazepinen (slaapmiddelen)
  • vluchtige middelen (lijm, schoonmaakmiddelen)

 

psychoanaleptica

  • cafeïne (koffie, cola)
  • nicotine (tabak)
  • amfetaminen (speed)
  • cocaïne

 

psychodysleptica

  • cannabis (hasj, wiet, marihuana)
  • cactussen (mescaline)
  • party drugs: XTC, LSD, PCP (angel dust), GHB
  • paddestoelen met psilocybine

 

Oorzaken

Hoe komt het dat schizofreniepatiënten meer dan gemiddeld drugs of alcohol gebruiken?

Schizofreniepatiënten proberen op allerlei manieren om te gaan met de vreemde verschijnselen van hun ziekte. Omgaan in de betekenis van een 'verklaring geven' maar ook in de betekenis van 'verlichting krijgen'. Verklaringen worden gevonden in godsgeloof, paranoide en andere wanen. Verlichting kan gevonden worden in bijvoorbeeld hardop gillen midden in de nacht, maar ook in het gebruik van middelen die een 'verlichtende' werking hebben op het bewustzijn van de patiënt: alcohol en drugs.

Blowen en schizofrenie
Onderzoeken laten zien dat het gebruik van cannabis de kans op het ontstaan van schizofrenie ongeveer verdubbelt. Twee groepen lopen hierbij extra risico:
* Pubers die blowen
* Mensen met een genetische aanleg die blowen.

Omdat genetische aanleg een grote rol speelt bij het ontstaan van schizofrenie is de vraag wat voor rol cannabis bij het ontstaan speelt: kan cannabis de ziekte echt veroorzaken, of levert het alleen een bijdrage aan het ontstaan van de ziekte?

Met de onderzoeken die tot nu toe uitgevoerd zijn (epidemiologische onderzoeken) is deze vraag niet te beantwoorden. Wel zijn er enkele aanwijzingen dat cannabis werkelijk een oorzaak kan zijn. Er is bijvoorbeeld een 'dosis respons' relatie: hoe vaker cannabis gebruikt wordt, hoe groter de kans op het ontstaan van de psychose. Verder lijkt de invloed van cannabis op de hersenen ook biologisch te verklaren: De puberteit is een zeer belangrijke periode is in de ontwikkeling van de hersenen. Het cannabinoïde systeem in het lichaam speelt daar een grote rol in.  Het lijkt dan ook mogelijk dat cannabis de ontwikkeling van de hersenen verstoort. Experimenteel biologisch onderzoek is echter noodzakelijk.
Bron: www.drugsinfo.nl 
 

Verder blijkt uit recent onderzoek* dat cannabisgebruik na een psychose de kans op herstel verkleint. Dit verband is weliswaar bescheiden, maar omdat het een van de weinige beïnvloedbare factoren is en het stoppen of verminderen van het gebruik van cannabis een haalbaar doel is, moet het gebruik van cannabis toch worden ontmoedigd na het begin van een eerste psychose.

*Gunnar Faber: 'Recovery in first episode psychosis: role of neurocognition, antipsychotics and cannabis'

Meer informatie

Landelijk Expertise- en Implementatiecentrum Dubbele Diagnose
www.ledd.nl

Trimbos instituut
 www.drugsinfo.nl of 0900-1995 (0,10 p/m)


Laatste bewerking: 05-12-2011 16:41