Projecten voor belangenbehartiging
Perspectief voor de toekomst
Door de jaren heen heeft Ypsilon op zowel landelijk als regionaal en lokaal niveau de collectieve belangen van haar doelgroep behartigd: (familie van) mensen met psychose of schizofrenie. In de loop van de tijd hebben lokale afdelingen de handen ineen geslagen en worden belangen ook op regionaal niveau behartigd. Instellingen in de regio of provinciegrenzen vormen hierbij een natuurlijke afbakening voor deze samenwerkingsverbanden.
Nu zorg en welzijn in het kader van onder meer een nieuwe Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) meer regionaal georganiseerd worden, kunnen de ervaringen met belangenbehartiging op de verschillende niveaus gebruikt worden om adequaat te reageren op de nieuwe, structurele rol als ’derde partij’ (naast zorgaanbieders en verzekeraars). Om haar ervaring nog beter in te kunnen zetten, heeft Ypsilon een onderzoek en een proefproject op de agenda gezet.
Onderzoek Ervaring verzilverd
Met ’Ervaring verzilverd’ onderzoekt Ypsilon wat het vernieuwde zorgstelsel feitelijk voor consequenties heeft en doet ze onderzoek naar voorbeelden van succesvolle belangenbehartiging binnen een lokale afdeling en een regionaal samenwerkingsverband van afdelingen. Ook worden de potentiële financieringsbronnen voor activiteiten op lokaal en regionaal niveau in kaart gebracht.
Allereerst wordt het vernieuwde zorgstelsel voor de GGZ bekeken. Ypsilon wil weten wie in de nabije toekomst bepaalt welke zorg wordt verstrekt: kunnen gemeentes straks doen wat ze willen met het geld dat voorheen landelijk werd uitgegeven aan bijvoorbeeld dagactiviteiten of thuiszorg? En betekent dit dat we onze belangen dan voortaan in elke gemeente opnieuw moeten bevechten? Of houdt Den Haag nog een stevige vinger in de pap?
Daarnaast onderzoekt Ypsilon welke succesvolle ervaringen ze al heeft met lokale en regionale collectieve belangenbehartiging. Want wellicht zijn goede ervaringen ook elders te gebruiken. Op twee plekken in Nederland zullen de ervaringen onder de loep worden genomen: de lokale afdeling Den Haag en het provinciale samenwerkingsverband Limburg. Naast belangenbehartigers zullen ook hun plaatselijke / provinciale gesprekspartners als bron worden gebruikt.
Het project ’Ervaring verzilverd’ maakt onderdeel uit van het meerjarige Ypsilon–project ’Decentralisering Zorgbeleid’. De twee andere projecten in dit kader zijn ’Vergroting kennis kaderleden, met name via Intranet’ en de ’Pilot regiocoordinator/consulent mantelzorg’, die beide al in gang zijn gezet.
Proefproject De proef op de som
Verschillende samenwerkende categorale patiëntenverenigingen (waaronder de Reumapatiëntenbond en het Astmafonds) willen met het proefproject De proef op de som ervaring opdoen met de organisatie van succesvolle collectieve regionale belangenbehartiging. Zij kiezen voor een proefproject omdat weinig categorale patiëntenverenigingen ervaring hebben met deze vorm van belangenbehartiging. In verband met de naderende invoering van de al genoemde Wet op de Maatschappelijke Ondersteuning is adequate belangenbehartiging op (lokaal en) regionaal niveau op de korte termijn ook voor hen noodzakelijk terwijl de doorgevoerde decentralisering ook steeds meer kansen biedt op deze niveaus.
Samenhang
Via het onderzoeksproject Ervaring verzilverd levert Ypsilon een extra bijdrage aan het proefproject. Ypsilon heeft immers al wel degelijk ervaring met belangenbehartiging. Door de werkwijze daarvan te documenteren en breder toepasbaar te maken kunnen ook andere patiëntenverenigingen deze ervaringen gebruiken als beproefde middelen van collectieve regionale belangenbehartiging.
Het in kaart brengen heeft dus niet alleen een functie naar binnen toe (naar andere belangenbehartigers van Ypsilon), maar ook naar buiten. Met het oog op deze tweeledige doelgroep maakt Ypsilon binnen het onderzoek onderscheid tussen ziekteoverstijgende thema’s en GGZ / schizofreniespecifieke belangen. De laatstgenoemde categorie is ook interessant voor patiëntenvereniging Anoiksis. Vaak zij aan zij met Ypsilon behartigt Anoiksis, waar mogelijk, de belangen voor mensen met schizofrenie en psychose. Voor Ypsilon is een belangrijk voordeel van de samenwerking dat zij met deze organisaties een grotere vuist kan maken over gezamenlijke onderwerpen. Een tweede, heel praktische reden is dat financiers het bijzonder op prijs stellen wanneer ook andere organisaties van de onderzoeksresultaten kunnen leren. De samenwerking maakt de financiering van het onderzoek mogelijk.
Eindrapport
De resultaten van het onderzoek Ervaring verzilverd zullen worden vastgelegd in een eindrapport dat ter beschikking wordt gesteld aan:
- de belangenbehartigers van Ypsilon en Anoiksis
- partners van het proefproject ’De proef op de som’
- het Platform GGZ
- derden middels publicatie op de website
Daarnaast houden we u natuurlijk op de hoogte via Ypsilon Nieuws.
Een uitgebreide beschrijving van het meerjarenproject Decentralisering Zorgbeleid en de samenhang tussen haar deelprojecten is te vinden in het werkplan Ypsilon 2004: Kijk, zo kan het beter!
De BOPZ is hot!
"Ik hoop van harte dat de wet BOPZ wordt gewijzigd en er geen patiënten onnodig meer hoeven te sterven", schrijft Mieke de Leeuw. Haar zoon Leandro ging er ondanks dat hij gedwongen was opgenomen, keer op keer vandoor. Dwangmedicatie werd pas toegewezen toen het al te laat was. Had Leandro gered kunnen worden met een andere wet? Of was een actiever en vindingrijker beleid van de hulpverleners voldoende geweest om dit drama te voorkomen? Ewoud Leij slikte medicijnen en vroeg om opname. Wat had een wijziging van de wet in zijn geval betekend? Zijn vader is van mening dat de criteria voor een opname wel degelijk aanwezig waren. Schiet de wet tekort of ligt het aan de interpretatie?
Discussiëren over de wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen is hot. De wet is met ingang van 1 januari op een aantal punten gewijzigd, er zit weer een nieuwe evaluatie aan te komen en bovenal: nog altijd ervaren hulpverleners, familieleden en patiënten in de praktijk problemen met de wet. Ontegenzeggelijk is er sinds de invoering een hoop ten goede gewijzigd. Ypsilon heeft daar door de jaren heen een belangrijk aandeel in gehad. Maar tegelijk zijn we er nog niet. Verhalen als die van Mieke de Leeuw en Douwe Leij spreken boekdelen. De belangrijkste vraag van dit moment speelt op het gebied van dwangmedicatie niet te verwarren met dwangopname. Hoe kan het toch dat in de somatische zorg ingrijpen een vanzelfsprekendheid lijkt, terwijl dat in de psychiatrie zo anders is. Heel sprekend is een onlangs bekroonde reclamespot in het kader van een antistigma-actie in Canada: Iemand belt 112: "Er is iemand aangereden! Het slachtoffer ligt op straat, er moet een ambulance komen!" De centrale vraagt: Bloedt-ie? "Nee, ik zie geen bloed." Ademt hij nog? "Ja, volgens mij wel." Nou, dan wil hij waarschijnlijk alleen aandacht. Niks van aantrekken; hij moet zijn eigen problemen oplossen!
Alle reden om opnieuw bij politiek en GGZ aan de bel te trekken. In dit nummer nemen we daar een stevig voorschot op. Zie pagina’s 4 t/m 9.
Machtigingen op een rijtje
Wat in de volksmond een Rechterlijke Machtiging (RM) genoemd wordt, is in feite een Voorlopige Rechterlijke Machtiging (waar overigens niets voorlopigs aan is). Een RM is een door de rechter opgelegde gedwongen opname in een psychiatrische ziekenhuis, op basis van een geneeskundige verklaring van een onafhankelijke (dus niet-behandelende) psychiater. Voorwaarden: iemand moet lijden aan een geestesstoornis die een gevaar doet veroorzaken, en hij laat zich niet vrijwillige opnemen. De RM geldt voor een half jaar en kan telkens verlengd worden. Het betekent overigens niet dat een patiënt ook gedurende de looptijd van de RM in het ziekenhuis moet blijven. De behandelend psychiater kan op grond van de behandelresultaten tot ontslag besluiten. De RM kan in dat geval opgeheven worden, maar kan ook doorlopen. In dat laatste geval kan de patiënt zonder tussenkomst van de rechter opnieuw gedwongen worden opgenomen.
Per 1 januari 2004 is de Voorwaardelijke Machtiging ingevoerd: De Voorwaardelijke Machtiging is een variant op de Rechterlijke Machtiging (RM), die bedoeld is om opname te voorkomen. Dit gebeurt door het stellen van voorwaarden (meestal op gebied van behandeling en medicatie), waar de patiënt van te voren mee moet instemmen en die door de rechter worden vastgelegd. Zolang de patiënt geen gevaar oplevert en de voorwaarden naleeft mag hij thuis blijven. Ontstaat er toch gevaar, of houdt hij zich niet aan de voorwaarden, dan wordt hij opgenomen in een van te voren afgesproken ziekenhuis.
Bron: Ypsilon Nieuws, februari 2004/Copyright: Redactie Ypsilon Nieuws
|
|
|
website in wording