Ypsilon dreigt korting van 85.000 euro

 

Laatste nieuws

Familieorganisaties kunnen de komende jaren helemaal geen aanspraak meer maken op subsidie van het ministerie van VWS. Dat is de uitleg die vertegenwoordigers van het ministerie geven aan vage passages in de nieuwe subsidieregeling die kort voor de zomer van kracht werd. Voor Ypsilon betekent de uitleg dat ze van de huidige 120.000 niet teruggaat naar de standaard 35.000, maar helemaal teruggaat naar nul. De uitleg werd gegeven in een gesprek met een afvaardiging van LSOVD bij het ministerie.

Ypsilon zit gelukkig niet direct zonder subsidie. Op basis van het verleden hebben organisaties die eerder wel geld kregen nog recht op een afbouwregeling, maar vanaf 2014 is het helemaal over.
 

Het nieuws van 7 juli

Minister schippers heeft haar 'Beleidskader' definitief gemaakt. Ten opzichte van het concept gaat het slechts om futiele wijzigingen. Aan de Kamer schrijft de minister het zo: "Ten opzichte van het concept-beleidskader is een aantal wijzigingen doorgevoerd. Deze wijzigingen zijn grotendeels ingegeven door de bijeenkomst op 8 juni met circa 150 patiënten-, gehandicapten- en ouderenorganisaties in de Jaarbeurs te Utrecht. De aanpassingen betreffen met name soepelere overgangscriteria, zoals het verruimen van de ingangsdatum voor de eis van 100 leden en € 25 lidmaatschap, naar 2014 en de mogelijkheid tot het opnemen van frictiekosten in het activiteitenplan. Andere wijzigingen betreffen meer aanwijzingen voor de uitvoering en meer redactionele toelichting en uitwerking. Het dertigledendebat van 29 juni 2011 met uw Kamer heeft ons geen aanleiding gegeven om voor de korte termijn verdere inhoudelijke wijzigingen van het kader door te voeren."

In een ingezonden brief in de Volkskrant van 6 juli 2011 reageren we samen met andere familieorganisaties op de bezuinigingen. De brief vindt u door hier te klikken.

Achtergrond

Op 25 mei 2011 presenteerde minister Schippers van VWS de lang verwachte brief aan de Kamer, waarin ze haar toekomstvisie uiteenzette over het subsidiëren van PGO-organisaties. Het werden 3 stukken:

De oude systematiek gaat wat VWS betreft helemaal overboord. Nog niets ervan is definitief; eerst moet de Kamer haar oordeel erover geven. Maar 2 uitgangspunten maken dat de gevolgen ook voor Ypsilon sterk voelbaar zullen zijn: Allereerst gaat het budget voor PGO-organisaties met 18 miljoen per jaar terug (van 43 naar 25 miljoen). En in de tweede plaats: zolang je er meer dan 100 hebt, is het aantal leden totaal niet meer interessant: iedere organisatie krijgt evenveel.

De belangrijkste voorstellen

Direct voelbaar:

  • De jaarlijkse subsidie van Ypsilon gaat met 85.000 terug van 120.000 nu naar een schamele 35.000 in de toekomst
  • De afbouw gaat snel: komend jaar gaan we al terug naar 100.000, in 2013 krijgen we nog maar 60.000 en vanaf 2014 zitten we al op die 35.000
  • Het verhaal wordt nog erger als de plannen van de minister zó worden uitgelegd dat Ypsilon en Anoiksis opkomen voor dezelfde doelgroep. Afhankelijk van de insteek zou dat betekenen dat of Ypsilon of juist Anoiksis in de toekomst niets meer zou krijgen.

Indirect voelbaar:

  • De subsidie is bestemd voor nog maar 2 van de oorspronkelijke 6 kerntaken: lotgenotencontact en informatievoorziening (= voorlichting)
  • Grote afwezige is Belangenbehartiging. Daarvan is het vooral niet de bedoeling dat een club dat nog in zijn eentje doet
  • VWS heeft daarvoor een systeem met ‘vouchers’ bedacht. Elke club krijgt per jaar 1 voucher. Pas als minimaal 7 organisaties hun voucher bij elkaar leggen, mag je een beroep doen op de projectenpot
  • Een dergelijk projectplan heeft minimaal betrekking op een jaar en maximaal drie jaren en gaat over minimaal € 126.000

Andere opvallende zaken:

  • De regeling maakt een onderscheid tussen koepels en platforms. De koepels NPCF en CG-Raad gaan (fors) terug naar 1,2 miljoen, de platforms LPGGz en het Platform VG worden gaandeweg weer opgetrokken naar de € 800.000 die ze in 2010 ook kregen
  • Lukt het deze 4 om een gezamenlijk projectplan op te stellen, dan is vanaf 2013 een extra bedrag van maximaal 1,5 miljoen euro en vanaf 2015 maximaal 2 miljoen euro beschikbaar
  • Een op te richten Kwaliteitsinstituut toetst deze aanvraag
  • Voor het begeleiden van het professionaliseren van PGO-organisaties krijgt PGOsupport er geld bij: van 1,5 miljoen nu naar 2 miljoen in 2015
  • Ouderenclubs krijgen voortaan niets. Voor zover ze gebreken hebben moeten ze hun heil zoeken bij al bestaande patiëntenorganisaties.

 

Hoorzitting 16 juni 2011

Haast

De plannen van minister Schippers van VWS om 25 miljoen te korten op patiënten- en familieorganisaties gaan onverkort door. Dat betekent dat Ypsilon, maar ook Anoiksis, komend jaar al geconfronteerd worden met een eerste korting. In drie jaar loopt die voor Ypsilon op tot 85.000 euro per jaar.

Ypsilon heeft er alles aan gedaan om de Tweede Kamer te overtuigen van het belang van patiënten- en familieorganisaties in de GGZ. En zag zich daarbij gesteund door het Landelijk Platform GGz (LPGGz). In de Kamer deed de eendrachtige oppositie manmoedige pogingen om de minister te bewegen de plannen in elk geval uit te stellen tot Prinsjesdag en die tijd te gebruiken om te zoeken naar alternatieven. Maar de minister hield zich doof voor alle protesten. Tot frustratie van de oppositiepartijen was er nagenoeg geen ruimte voor inhoudelijk debat over de rol van ‘PG-organisaties’  zoals de patiënten- en gehandicaptenorganisaties in het Haagse jargon worden genoemd. De minister had haast en omdat de korting al in het regeerakkoord was afgesproken, was ze niet van plan te wijken. Ypsilondirecteur Bert Stavenuiter hield tijdens de hoorzitting voor alle fractiespecialisten voorafgaand aan het debat onderstaand pleidooi.

Stille zorgvragers:

  • mensen op de long stay afdelingen van een psychiatrisch ziekenhuis
  • dak- en thuislozen
  • mensen die anoniem vereenzamen en nauwelijks hun huis verlaten
  • mensen die zich alleen zelfstandig kunnen handhaven met continue zorg van de familie.

 

Wie de enorme diversiteit aan ziektes en kwalen ziet binnen het subsidiegebied van VWS, komt snel in de verleiding om te denken dat elke patiëntengroep voor zichzelf kan opkomen. Maar schijn bedriegt: er is een categorie patiënten die zich niet laat organiseren en nooit een mondige consument zal worden. Je zou deze mensen ‘stille zorgvragers’ kunnen noemen.

Ruim 25 jaar na de oprichting zijn het nog altijd hun ouders, partners, broers/zussen, ‘kinderen-van’ die zich hun lot aantrekken. En onveranderd zijn deze stille zorgvragers binnen Ypsilon via hun familie ‘over­vertegenwoordigd’.
Zo heeft meer dan de helft van alle Ypsilongezinnen een of meer keer een dwangopname meegemaakt, bij een kwart heeft de patiënt zelfs vijf tot tien opnames achter de rug. Ypsilon rekent het tot haar taak om als spreekbuis op te treden voor de 7.000 familieleden die lid zijn, de 7.000 patiënten voor wie deze familieleden zich sterk maken en tienduizenden andere patiënten wier belangen anders niet worden gehoord.

Het moge duidelijk zijn dat de problematiek die binnen de lotgenotengroepen van Ypsilon wordt besproken van een heel andere orde is dan bij de lotgenotengroepen van Anoiksis, de vereniging die tien jaar later vanuit dezelfde woonkamer werd opgericht. Anoiksis is de enige patiëntenorganisatie ter wereld waarin specifiek mensen met schizofrenie zich hebben weten te organiseren. Zij vertegenwoordigen de 30% van ‘stemhebbenden’: de patiënten die wél erkennen dat ze ergens last van hebben.
Van het begin af aan hebben Ypsilon en Anoiksis prettig samengewerkt. Nooit is er één moment geweest dat het bestaan van de een of juist van de ander ter discussie stond – behalve in 2005 toen de commissie Scheerder een nieuwe subsidieregeling voorstelde. Een kamerbrede meerderheid pleitte voor het behoud van beider subsidies. En nu, 2011, dreigen we weer tegen elkaar opgezet te worden als de regeling zo zou worden uitgelegd dat Anoiksis en Ypsilon actief zijn voor dezelfde aandoening. We hopen opnieuw op uw steun.

Volgens PGOsupport beschikken juist middelgrote organisaties als Ypsilon over veel dynamiek. Dagblad Trouw zei op een andere manier hetzelfde door Ypsilon afgelopen jaar op de tweede plaats te zetten in de top-50 van goede doelen. Twee bronnen die laten zien dat we uitstekend scoren op transparantie, doelmatigheid en maximaal effect bij de doelgroep. Een greep uit wat we realiseerden:

  • De websites van Ypsilon worden meer dan een miljoen keer per jaar geraadpleegd
  • Jaarlijks verwerken de medewerkers van het telefoonteam en het Internetteam meer dan 6.000 inkomende telefoontjes en zo’n 400 adviesvragen per e-mail
  • Van haar brochure over de eerste psychose werden in nog geen twee maanden tijd 10.000 exemplaren verspreid. Maar ook over bijvoorbeeld het risico op zelfdoding en medicijnen bij schizofrenie kwam Ypsilon als eerste met een brochure voor het brede publiek. En juist vandaag komt ze met een uitgave over forensische zorg bij psychose
  • Ypsilon zette een Expertisecentrum Wonen op dat familieleden helpt bij het starten van een woonproject
  • Door stelselmatige inbreng bij elke evaluatie, droeg Ypsilon bij aan een wet BOPZ die steeds beter rekening hield met de problemen van de stille zorgvrager
  • Ypsilon stond aan de basis van de succesvolle trainingen als de modelcursus psycho-educatie en de Training Interactievaardigheden
  • Ypsilon ontwikkelde de Triadekaart, een succesvol hulpmiddel dat inmiddels 20 instellingen gebruiken om familieleden op een effectieve manier in te zetten bij de zorg.

Ypsilon is er trots op dat ze met een subsidie van 120.000 euro steeds weer een innovatieslag heeft kunnen maken. De nieuwe regeling daarentegen zal juist leiden tot deprofessionalisering, terwijl anderszijds juist in de GGZ grote bezuinigingen dreigen.

Zeker, er liggen ook kansen. Want familieleden kunnen een sleutelrol spelen in doelmatige zorg:

  • Alleen zij kunnen het opbrengen dag en nacht aanwezig te zijn. Het zou onbetaalbaar voor de maatschappij zijn als zij stoppen. Iedere ligdag minder bespaart € 1.000.
  • Behandeling leidt tot betere resultaten met de familie, dan zonder de familie. Dat scheelt maatschappelijke kosten

 

Het is Ypsilon die het mogelijk maakt dat de familie deze rol kan vervullen. Daarvoor is echter een overheid nodig die over zijn eigen schaduw heen kan springen. Een overheid die inziet dat ze een dubbeltje moet uitgeven om een kwartje te besparen, juist in een sector die zo weinig ‘aaibaar’ is als de GGZ.

Wat de regeling precies voor Ypsilon en de andere organisaties gaat inhouden is terug te lezen op www.ypsilon.org/subsidieperikelen.


Laatste bewerking: 15-09-2011 15:10