BRIEF PLATFORM GGZ AAN MINISTER DE GEUS
Herbeoordeling WAO en invoering WIA
Deelnemers platform
3 juni 2005
Geachte heer De Geus,
Het Landelijk Platform GGZ is verontrust over de effecten van de herbeoordelingsronde die plaats-vindt in het kader van de WAO. Het Landelijk Platform GGZ vertegenwoordigt 14 cliënten- en fami-lieorganisaties in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en bestrijkt daarmee een breed terrein. Sinds de aanvang van de herbeoordelingen in oktober 2004 hebben ons uit alle geledingen van onze achter-ban alarmerende berichten bereikt. De signalen wijzen erop dat de herbeoordeling voor onze achterban zeer negatieve gevolgen heeft. Invoering van de WIA zal deze gevolgen nog versterken en raden wij daarom af.
Het Platform kan zich vinden in het beleid van de overheid waarin gestreefd wordt naar het doelmatig inzetten van de beschikbare budgetten. Het Platform is met u van mening dat de gelden voor arbeids-ongeschiktheid specifiek voor die mensen beschikbaar moeten blijven die daar op zijn aangewezen.
In het verleden hebben bij het Platform aangesloten organisaties vaak benadrukt dat de arbeidsmarkt onvoldoende toegankelijk is voor mensen met een psychische handicap of psychiatrische problema-tiek. Vele aanbevelingen werden daarbij gedaan om specifieke maatregelen voor deze doelgroep te treffen om een zinnige dagbesteding mogelijk te maken, al dan niet in de vorm van betaalde arbeid.
In die zin is het verheugend dat in het huidige beleid veel meer gekeken wordt naar wat mensen nog wel kunnen, in plaats van ze zonder meer af te schrijven.
Wij constateren echter dat de overheid haar doel aan het voorbij schieten is.
Het achterliggende doel van het beleid lijkt er eenzijdig op gericht te zijn zoveel mogelijk mensen (gedeeltelijk) goed te keuren teneinde de aanspraken op de WAO te doen afnemen. Immers voor de mensen in kwestie is het effect van de herbeoordeling vooral dat de uitkering omlaag gaat, zonder dat het perspectief op arbeid is verbeterd. Van het aanbieden van arbeid 'op maat' is binnen het huidige beleid geen enkele sprake. Bovendien zijn mogelijkheden voor zwakkere groepen om zinvolle arbeid te vervullen met het fors verminderen van de gesubsidieerde arbeid ernstig aangetast. En als de cliënt al in staat is weer aan het werk te gaan, dan krijgt hij te maken met het feit dat van werkgeverszijde niemand op hem/haar zit te wachten: de beeldvorming rond psychische/psychiatrische handicaps werkt belemmerend.
Indien de WIA wordt doorgevoerd zal de arbeidsmarktpositie van onze achterban nóg verder verslech-teren. Zo zal de IRO, een voor veel mensen van onze achterban zeer geschikte regeling door de moge-lijkheid het reïntegratietraject af te stemmen op individuele behoeften, door invoering van het hybride stelsel niet voor iedereen meer toegankelijk zijn. Ook vrezen wij voor de positie van mensen die min-der dan 35% arbeidsongeschikt zullen worden verklaard. Deze groep mensen zal niet meer worden aangemerkt als arbeidsgehandicapt, maar wel vaak flinke beperkingen hebben en daarbij het stigma van (ex-) psychiatrisch patiënt. In de praktijk zal dat onder meer betekenen dat werkgevers, door het wegvallen van 29b ziektewet (de low-risk regeling) niet zullen worden geprikkeld deze groep in dienst te nemen of te houden.
In de publiciteit rond het 'succes' van de herbeoordelingsronde - veel mensen werden inmiddels (ge-deeltelijk) goedgekeurd - werd vermeld dat weinig klachten bij het UWV zijn binnengekomen. Als breed platform van belangenorganisaties in de GGz worden wij wel degelijk geconfronteerd met veel angst en klachten van de achterban, niet alleen bij de cliënten zelf, maar ook bij familie en naasten.
Wij willen er hierbij op wijzen dat voor mensen met een GGz-problematiek het niet van zelfsprekend is zich tot klachtencommissies te wenden. Dit is psychisch gezien vaak zeer belastend. Tegelijkertijd kampen de belangenorganisaties in de GGz met de gevolgen van teruglopende subsidiëring door de overheid. Dat de herbeoordeling van mensen met een psychische/psychiatrische handicap een groot succes zou zijn, is ons inziens dan ook een vertekend beeld van de werkelijkheid.
Tot slot willen wij er onze bezorgdheid over uitspreken dat ook mensen met ernstige psychiatrische ziekten niet verschoond blijven van oproepen en daadwerkelijke herkeuring. Hiervan blijkt in meerde-re gevallen sprake wanneer de diagnose wel zeer ernstig is, maar niet eenduidig. Alleen al de angst die dit teweeg brengt leidt voor de betrokkene vaak tot ernstige terugval. Daarmee spant de overheid ons inziens de kar achter de wagen.
Wij vragen u kennis te willen nemen van ons signaal over de effecten van de herbeoordelingsronde voor mensen met psychische/psychiatrische problemen en hun familie. En wij vragen u deze operatie te stoppen, dan wel om beter rekening te houden met de gevolgen voor onze achterban. Daarnaast adviseren wij u dringend om de voorstellen voor de WIA in te trekken c.q. aan te passen.
In de bijlage sturen wij u een aantal (geanonimiseerde) voorbeelden van wat de herbeoordelingsronde betekent voor betrokkenen en hun naasten.
Met vriendelijke groeten,
Gee de Wilde
Voorzitter
c.c. de vaste kamercommissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Bijlage
Klachten herbeoordeling WAO
Man - al jaren depressief, alcoholprobleem - is bang voor keuring. Hij is pas volgend jaar aan de beurt, maar maakt zich zorgen en heeft er suïcidale gedachten door. Hij heeft gevraagd aan het UWV of hij eerder gekeurd mag worden, maar dit kan niet. Hij kan de onzekerheid niet aan. Hij slikt MAO-remmer, loopt bij psychiater, en begint binnenkort met ergotherapie om zijn bed uit te komen. Zijn slaapritme is verstoord. Hij denkt dat hij, als de uitkering gekort wordt en hij moet solliciteren, in de bijstand komt en moet verhuizen, en dat hij het dan echt niet meer redt. Hij vraagt naar de mogelijk-heid dat er iemand bij hem thuis komt om met hem de procedure alvast door te nemen. […] (bron: Helpdesk Stichting Pandora 2005)
'Mijn broer van 27 kreeg in 1999 eindelijk, na diverse depressieve en hypomane episodes in de jaren ervoor, de diagnose MDS (manisch depressieve stoornis). Een weg van leven met de diagnose en het accepteren van grenzen, en omgaan met onwetendheid en hardheid van medemens en maatschappij. Ondanks de diagnose slaagt hij er in, met behulp van iedereen én een reïntegratietraject via het UWV, het tweede jaar te bereiken van een VMBO school (met zijn cum laude gymnasium zou een afronding van deze opleiding erin moeten zitten). Echter, hij krijgt in december een oproep voor zijn Wajong-herkeuring en treft een medische keuringsarts met nauwelijks kennis van MDS. Gevolg anno mei 2005 is een paradoxale situatie: 100% medisch goedgekeurd, maar ook 100% 'arbeidsdeskundig' afgekeurd. Alle onrust heeft er mede toe geleid dat hij is gestopt met zijn opleiding, weer afhankelijk is van hulp-verlening en zijn zorgvuldig opgebouwde zelfvertrouwen kwijt is. Het ergste is dat het geheel heeft geleid tot een zware hypomane fase. […]'(bron: betrokkene VMDB 2005)
'Na bijna een jaar te zijn thuis geweest, vanwege een knetterende burnout en psychische klachten, moet ik gewoon weer aan het werk van de UWV-arts, ondanks zijn uitspraak, dat 'hij wel mijn klach-ten erkent, maar overheidshalve niet langer kan verantwoorden mij in de ziektewet te houden, of een REA-status aan te kunnen bieden'. Ik heb elke dag nog steeds een verkrampte nek- en schoudermuscu-latuur, een denderende hoofdpijn, die 24 uur duurt of 6 dagen achter elkaar, maar dat maakt allemaal niets uit. Werken zal ik. Mijn casemanager van het UWV spreekt van een schandalig inhumaan beleid, maar kan niets voor mij doen.[…]'(bron: Helpdesk Stichting Pandora 2005)
'Mijn ervaring met mijn dochter heeft me wel geleerd dat er een ontzettend verschil bestaat met wanneer een duidelijke diagnose als schizofrenie gesteld is. Mijn zoon heeft deze diagnose en werd na het invullen het vragenformulier niet eens meer opgeroepen. In het keuringsverslag van de UWV-arts kan je lezen dat, hoewel de arts wel degelijk inziet dat mijn dochter behoorlijk ziek is, hij toch tot de conclusie komt dat ze wel kan werken. In het rapport staat nota bene dat 'belanghebbende bij te veel prikkels in war raakt en zich zelf kan gaan verwaarlozen'. Het is de arts bekend dat ze om überhaupt thuis te kunnen blijven wonen veel hulp nodig heeft van hulpverleners. Gelukkig heb ik inmiddels mondeling van de arbeidsdeskundige gehoord dat mijn dochter toch voor 80-100 % afge-keurd blijft. Ik heb weinig inzicht hoe zo'n uiteindelijk besluit tot stand komt. Het heeft ons en onze dochter veel spanning en zorgen opgeleverd. […]' (bron: Adviesdienst Ypsilon 2005)
'Ik heb agorafobie (plein/ruimte/straatvrees) en borderline problematiek. Op een goede dag kan ik een kleine 5 km. fietsen, maar verder kom ik alleen met mijn begeleidster buiten. Omdat er op moment van herkeuring van echte paniekaanvallen geen sprake was, heeft men gemeend mij voor max. 35% goed te keuren. Dit zou betekenen dat ik 20 uur zou moeten werken! Met het openbaar vervoer reizen kan ik niet, dus bedacht de verzekeringsarts dat ik best met een taxi zou kunnen... Ik ben in bezwaar gegaan. Van de arbeidsdeskundige kreeg ik te horen 'Ja een verzekeringsarts hoort zoveel verhalen dat deze er uit moet filteren wat relevant is', maar meldde me ook dat 'ik waarschijnlijk tot een categorie mensen behoorde dat als ik bezwaar zou maken ik dan wel afgekeurd zo worden...' Op de vraag waar-om ik nu gedeeltelijk goedgekeurd ben kreeg ik als antwoord: 'Ik weet het niet, dat is de beslissing van de verzekeringsarts'. Die verzekeringsarts krijg ik nooit meer te spreken, die heeft het druk. [...]'(bron: Helpdesk Stichting Pandora 2005)
Het Platform GGZ bestaat uit de volgende consumentenorganisaties:
Vereniging Ypsilon
Stichting Landelijke Patiënten- en bewonersraden in de GGZ
Vereniging Cliëntenbond in de geestelijke gezondheidszorg
Stichting Pandora
Stichting Regioconsult GGZ
Vereniging Anoiksis
Nederlandse Vereniging voor Autisme
Vereniging voor Manisch-Depressieven en Betrokkenen
Stichting Labyrint/In Perspectief
Stichting Borderline
Angst-, Dwang- en Fobiestichting Nederland
Stichting Anorexia en Boulimia Nervosa
Regioberaad Nederland i.o.
Vereniging Balans/Impuls
Stichting Anonieme Gokkers en Omgeving Gokverslaafden
Stichting Landelijke Koepel Familieraden in de GGZ.
|
|
 Klik hier voor een printversie van deze pagina
Sitemap
Naar het begin van deze
pagina
Laatste bewerking: 10 juni 2005
|
|
