U bent hier:
  1. Extra pagina's
  2.  > Archief Ypsilon Nieuws
  3.  > YN 2012
  4.  > YN 4 - 2012
  5.  > Ypsilon over bestuurlijk akkoord

YN 4-2012

Bestuursnieuws

Bestuurlijk akkoord zet toon voor toekomst GGZ

 

Applaus kwam er niet, vanuit de achterban van het Landelijk Platform GGz toen ze de bijna definitieve tekst van het zogeheten Bestuurlijk akkoord kreeg voorgelegd. Maar waardering voor de monsterklus en het resultaat dat directeur Marjan ter Avest had bereikt was er wel. De lidorganisaties, inclusief Ypsilon, gingen dan ook bijna voltallig akkoord met de inhoud. Bijna, want één organisatie hield principiële bezwaren. Niet zo zeer tegen de inhoud, maar tegen de korte leestijd die de organisaties hadden gekregen voor ze moesten beslissen. “De andere partijen moeten snappen dat wij onder deze stress niet tot een goed oordeel kunnen komen.”

Inmiddels is een hele rij handtekeningen gezet onder het akkoord. Alle spelers die ertoe doen in de GGZ verplichten zich tot de uitvoering van het 19 pagina’s tellende stuk: Psychiaters en psychologen, zorgverzekeraars, patiënten- en familieorganisaties via het LPGGz en niet te vergeten de minister van VWS. Met haar, minister Edith Schippers was het allemaal begonnen. In een stuk aan de Tweede Kamer schreef ze hoe de GGZ de komende jaren zou worden gekort. Niets daarvan, zei de Kamer, in alle sectoren van de zorg heb je eerst met het veld overlegd voor je een plan maakte, behalve bij de GGZ. Ga je huiswerk maar overdoen en kom dan maar eens terug, was de boodschap die minister Schippers vervolgens ook serieus heeft opgepakt.

Had het zin, onderhandelen met de vrouw die een eigen bijdrage invoerde voor alleen de GGZ en die de GGZ afdeed als luxeprobleem voor mensen met relatieproblemen die ze ook in eigen kring kunnen oplossen? Terugkijkend reageert Ypsilon met een volmondig ja. “De veldpartijen hebben de  minister direct duidelijk gemaakt dat er alleen over geld te praten viel als het ook zou gaan over de inhoud van de zorg. Met als gevolg dat er nu op het niveau van het ministerie allerlei belangrijk principes vanuit familie- en cliëntenperspectief zijn toegezegd die je anders stuk voor stuk zou moeten bevechten.”

Het Landelijk Platform GGz (LPGGz), dat namens alle cliënten- en familieorganisaties onderhandelde, stuurde met succes aan op een akkoord waarbij de patiënt centraal staat en waarbij we in de sector een cultuuromslag bereiken in denken en handelen. Dit onder het motto dat de GGZ efficiënt wordt door in te zetten op (de eigen kracht van) de patiënt. Begrippen als zelfmanagement, herstelbenadering, eigen regie, keuzemogelijkheden, zorg rondom de patiënt, zorgcoördinatie, goede nazorg, ondersteuning en (terugval)preventie, zijn leidend in het akkoord.

Een ander uitgangspunt was dat versnippering van de zorg moet worden tegengegaan: zorg rondom patiënten, hun familie en hun netwerk wordt in samenhang geboden. Geen muren meer tussen verslaving en psychiatrie, tussen jeugd- en volwassenenzorg, tussen somatiek en GGZ, tussen zorg en maatschappelijke steunsystemen. Met een zorgcoördinator die voorkomt dat de ene hulpverlener niet weet wat de andere doet. De zorg wordt richtlijnconform uitgevoerd. Patiëntenorganisaties krijgen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van richtlijnen en zorgstandaarden.

In het akkoord wordt verder het belang erkend van een ‘vroegtijdige diagnose’. Huisartsen kunnen een praktijkondersteuner aannemen uit de GGZ of psychiater en psycholoog vragen om advies bij de herkenning of behandeling van de patiënt met psychische problematiek. Patiënten worden verder in een vroeg stadium gewezen op het bestaan van de crisiskaart, (zelf)hulp vanuit ervaringsdeskundigheid, lotgenotencontact en cliëntgestuurde initiatieven. De inzet van ervaringswerkers in de zorg wordt gestimuleerd door zorgverzekeraars en zorgaanbieders.

Afgesproken is dat dwang alleen wordt toegepast als allerlaatste redmiddel. De patiënt heeft tijdens de separaties altijd de mogelijkheid voor persoonlijk contact. Separatie is zo kort, humaan en veilig als mogelijk. Als sprake is van langere separatie dan wordt na één week interne en na zes weken externe consultatie ingezet. Bijzonder is dat patiëntenorganisaties zelf inzicht krijgen in de registratie van dwang en drang van de verschillende instellingen.

De zorg wordt in principe zoveel mogelijk thuis geboden en patiënten raken niet onnodig gehospitaliseerd. Dat is wat anders dan het simpelweg schrappen van bedden: het LPGGz heeft ingezet op randvoorwaarden die de beschikbaarheid en bekostiging van zorg buiten het ziekenhuis verbeteren en de maatschappelijke participatie bevorderen. In het akkoord is afgesproken dat samenwerking met gemeenten en andere maatschappelijke organisaties, zoals woningcorporaties, UWV, politie en justitie, onderwijs, re-integratiebedrijven, schuldhulpverlening, maar ook huisartsen, thuiszorg wordt opgepakt. En dat er nog in 2012 met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) om de tafel wordt gegaan om afspraken te maken over deze ‘ambulantisering’. Zorgverzekeraars hebben toegezegd hun zorginkoop af te stemmen met gemeenten in samenspraak met patiënten(organisaties).

Het stigma waar mensen met psychische beperkingen mee te maken hebben, wordt door alle partijen erkend. Sterker nog: alle partijen zullen zich inspannen om het stigma te bestrijden. VWS stelt geld beschikbaar voor anti-stigmaprojecten.

Mooie resultaten dus, die laten zien dat de GGZ goed in staat is geweest om zich als één machtsblok op te stellen naar een kille minister. Dat belooft ook in de toekomst mooie dingen. Toch is niet alles binnengehaald. Alle pogingen ten spijt lukte het ’t Platform niet om de eigen bijdrage in de GGZ van tafel te krijgen. Het zette het LPGGz voor een duivels dilemma: afhaken en daarmee alles verliezen dat in de onderhandelingen was binnengehaald? Of meetekenen voor iets wat cliënten- en familie verfoeiden en voelen als discriminatie? Het werd geen van beide: Uiteindelijk ging het Platform pas akkoord nadat in de tekst een aparte vermelding was opgenomen van het standpunt, de principes en de bezorgdheid van het Platform. En dus loopt de rechtszaak die het tegen de minister heeft aangespannen gewoon door.

Bert Stavenuiter – bert@ypsilon.org

 

Wilt u verder lezen? Word lid van Ypsilon of log in!

Want leden hebben bij Ypsilon een streepje voor! Dankzij hun contributie dragen zij bij aan de instandhouding van deze website. Zij hebben daarom toegang tot meer informatie en service, kortingen, voorrang bij trainingen en nog veel meer!

Klik hier om lid te worden.
Bent u al lid? Klik dan hier om in te loggen

sluit venster