U bent hier:
  1. Extra pagina's
  2.  > actueel
  3.  > Agenda

Symposium: Schuld en Schaamte

Datum: 12-10-2017

Locatie: Louis Hartloopercomplex Utrecht

Klik hier voor meer informatie

In onze dagelijkse praktijk hebben we zeer regelmatig te maken met schuld- en schaamtegevoelens. Meestal gaat het niet om iets groots; veeleer om iets kleins en onbenulligs. Maar ook al lijkt ons het sop de kool niet waard, voor de betrokkene geldt dat niet. Wat heet, mocht de therapeut opmerken dat je je daarvoor niet hoeft te schamen, dan is de therapie vanaf dat moment mislukt. In tegenstelling tot iets als angst, treden schuld en schaamte alleen op in samenhang met een ‘ander’. We schamen ons voor die ander, zelfs als die ander niet feitelijk aanwezig is. Het schaamtegevoel is dan ook sociale pijn (Goudsblom, 1994). Schaamte, maar ook schuldgevoel zien er in gedrag uit als een onderwerping, waarbij men het hoofd buigt, de blik omlaag richt, en de handen in een positie houdt van expliciete inactiviteit (Frijda, 1988). Schuld en schaamte hangen op verschillende niveaus nauw met elkaar samen, maar zijn niet hetzelfde. Je kunt iets fout doen en je daar schuldig over voelen en je zelfs schamen. Schamen kan ook zonder dat je iets fout hebt gedaan. Tas (1994) haalt een oom aan die over de zwijgzame Joden na de tweede wereldoorlog opmerkt ‘zij schamen zich omdat zij slecht behandeld zijn’. Zo gezien kun je beschaamd worden zonder dat je iets te verwijten valt. In deze moderne tijd is ‘gepest worden’ een vorm van beschaming. Dat leidt soms zelfs tot zelfmoord. Een dag over deze gevoelige gevoelens is te beknopt. Toch denken wij met de zes sprekers en gebruik makend van filmfragmenten een boeiend overzicht te kunnen bieden. 



Terug naar agenda-overzicht
sluit venster