U bent hier:
  1. home
  2.  > voor naasten
  3.  > advies en steun
  4.  > veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen

Zelf een vraag stellen? Dat kan via de Ypsilon adviesdienst online of via het e-mailspreekuur van Psychosenet.nl.

Mijn familielid wil geen hulp

Juist mensen met een psychotische aandoening zijn er doorgaans niet van te overtuigen dat zij hulp nodig hebben; hun psychose weerhoudt ze ervan. Probeer, hoe moeilijk ook, duidelijk te maken dat er wel degelijk iets aan de hand is. Zoek naar problemen waar uw familielid zelf ook hinder van ondervindt en leg die voor. U kunt ook eerlijk zeggen dat u zich zorgen maakt.

Mijn familielid kwijnt weg

De psychose is behandeld, de medicatie ingesteld en dan? Uw naaste wil z’n leven wel weer oppakken maar heeft helemaal geen contacten meer. Stimuleer uw familielid om, in kleine stapjes, weer wat activiteiten op te pakken, een stukje fietsen, een eindje wandelen. Schakel ook de hulpverlener in als het gaat om mogelijkheden voor dagbesteding, in veel gemeenten zijn dagactiviteitencentra, sportmogelijkheden. Ook bestaan er maatjesprojecten.

Hij ligt maar op bed en doet niets

Schizofrenie is door zijn overweldigende psychoses een energievretende ziekte. U kunt dus niet verwachten dat uw naaste net zo energiek is als anderen. Heeft uw naaste er zelf last van en problemen mee? Probeer hem in dat geval te verleiden met kleine klussen. Laat hem helpen met opruimen, afwassen, boodschappen doen. Geef hem verantwoordelijkheden, binnen zijn mogelijkheden. Maar als juist u degene bent die er last van heeft, dan kan het zijn dat u zich neer moet leggen bij de situatie. Soms is de energie er gewoon niet bij de patiënt. Accepteer dat, hoe lastig ook. Vermijd de strijd daarover. Dat heeft alleen negatieve invloed op allen. Woont de patiënt bij u in huis, dan kunt u wel grenzen stellen aan zijn gedrag. Maar maak dan duidelijk dat u degene bent die daar behoefte aan heeft.

Ik denk dat mijn familielid schizofrenie heeft, maar die diagnose blijft uit

Zeker als het gaat om een jongere patiënt kan het lang duren voor een goede diagnose is gesteld. Toch kan wel al een behandeling worden gestart om de problemen waarmee de patiënt kampt tegen te gaan. Als uw familielid twijfelt aan de behandeling of aan de diagnose, kan hij een second opinion aanvragen. De behandelaar moet daaraan meewerken.

Ik voel me niet serieus genomen

U bent degene die uw familielid het beste kent en daardoor beschikt over waardevolle informatie voor hulpverleners. U bent beiden uit op het beste voor de patiënt. Geef aan dat u hiertoe graag samen wil werken. Dat houdt in dat u de mening van de hulpverlener respecteert, maar betekent ook dat u mag verwachten dat de hulpverlener uw mening respecteert; ieder zijn deskundigheid. Een voorbeeld: Het is mogelijk dat uw familielid in het contact met een hulpverlener zich ineens beter voordoet dan hoe u hem (dagelijks) meemaakt. Dit kan ertoe leiden dat hulpverleners het idee hebben dat u overdrijft. Het is dan van belang dat u concreet aan kunt geven op welke punten het gedrag van uw familielid is veranderd. Maar sta op uw strepen. Uw mening doet ertoe.

Hulpverleners willen mij niet te woord staan

Het komt voor dat hulpverleners, zich verschuilend achter privacyregels, niet met de familie willen praten. Dat is niet terecht. In sommige gevallen is het delen van informatie in het belang van de patiënt zelfs verplicht. Probeer de hulpverlener ervan te overtuigen dat u samen staat voor hetzelfde doel, namelijk het belang van de patiënt. Vraag de instelling naar het familiebeleid. Er bestaat een modelregeling waarin de koepel van ziekenhuizen met familieorganisaties als Ypsilon heeft afgesproken wat een familielid van de hulpverlening mag verwachten. Vraag daarnaar of vraag hem op bij Ypsilon. Want ook als familie hebt u rechten. Werkt de instelling met de door Ypsilon ontwikkelde Triadekaart, dan kan die hierbij een handig hulpmiddel zijn.

Mijn familielid is voortijdig ontslagen uit het ziekenhuis

Als uw familielid wordt ontslagen uit het ziekenhuis dan mag u een aantal dingen verwachten: de psychose is onder controle, de patiënt is ‘ingesteld’ op medicijnen, hij heeft een fatsoenlijk dak boven zijn hoofd en er zijn goede afspraken over de vervolgbehandeling. Zijn deze zaken niet goed geregeld, dan is de kans groot dat het opnieuw fout gaat.
Ook de zorg na ontslag is wettelijk geregeld. Toch komt het nog voor dat mensen voortijdig en zonder nazorg op straat komen te staan. De argumenten: ‘hij werkte niet mee aan de behandeling’, ‘hij is onbehandelbaar’ of ‘hij is uitbehandeld’ mogen nooit reden zijn voor het onthouden van een behandeling en zijn in strijd met het principe van goed hulpverlenerschap.
Bij ‘hij verziekte de sfeer op de afdeling’, ligt het moeilijker. Dat heeft namelijk ook invloed op andere patiënten. Overplaatsing naar een andere afdeling of instelling kan dan voor alle betrokkenen beter zijn. Ontslag is in deze situatie vaak geen alternatief, want de patiënt heeft waarschijnlijk eerder meer dan minder zorg nodig. Als de patiënt uit zichzelf wegloopt terwijl hij gedwongen is opgenomen, dan moet hij worden opgespoord en teruggebracht naar het ziekenhuis. Zat hij er vrijwillig, dan mag u verwachten dat het ziekenhuis alles in het werk stelt om de noodzakelijke nazorg te regelen.

Mijn familielid gebruikt nog steeds drugs en de instelling wil hem niet langer in behandeling houden.

Gebruikt uw familielid drugs of alcohol, dan kan dit de hulp bemoeilijken. Veel instellingen zijn vooralsnog niet berekend op mensen met een dubbele problematiek. Die belanden daardoor nogal eens tussen wal en schip. Dreigt dit te gebeuren, wijs de hulpverlening dan op haar zorgplicht en probeer samen naar de beste oplossing te zoeken. In steeds meer regio’s bestaan voor deze groep gespecialiseerde afdelingen.
Een vergelijkbaar probleem doet zich voor als uw familielid tijdens een psychose een strafbaar feit begaat. Wie ziek is heeft recht op een behandeling en hoort niet thuis in een gevangenis, ook niet als hij in een psychose een strafbaar feit heeft begaan. Anderzijds zijn de meeste instellingen niet ingericht op behandeling-met-bewaking.
Schakel in overleg met de behandelaar een advocaat in die bekend is met de psychiatrische problematiek. Samen met de behandelaar lukt het hem misschien uw familielid uit het justitiële circuit te houden.

Voor mij, maar ook voor hem wordt het tijd dat mijn familielid het huis uitgaat. Hij onderneemt geen stappen. Hoe komt hij op de goede plek terecht?

Naast wonen in de instelling, in een beschermde woonvorm (RIBW) of geheel zelfstandig, zijn er tal van woonvormen, waar mensen met schizofrenie meer of minder zorg en begeleiding krijgen. Ook hier is de weg erheen lang en zal de voorbereiding in stapjes moeten gebeuren.
U kunt informeren bij de instelling en het maatschappelijk werk. In het ‘Ypsilon Expertisecentrum Wonen’ op Internet vindt u een overzicht van wooninitiatieven voor psychiatrische patiënten.

 

Jan Zandijk blogt
Over wat hij meemaakt als voorzitter van Ypsilon. Lees en reageer!
sluit venster