U bent hier:
  1. Extra pagina's
  2.  > voor naasten
  3.  > ervaringen trainingen
  4.  > Dagboek van een moeder in opleiding 2

Dagboek van een moeder in opleiding - 2

Materiële zaken hadden toch al niet zo mijn belangstelling, maar nu al helemaal niet meer. Ook uiterlijkheden interesseren mij niet meer. Ik ben veel gevoeliger geworden voor sfeer, voor het omgaan met elkaar. Voor de omgang van mijzelf en van anderen met mijn dochter. Voor de reacties op haar ziek zijn. Maar ook voor hoe ikzelf reageer op anderen. Niet alleen op mensen met een psychische ziekte. Waarom doen wij, mensen zoals wij doen? 
Het nadenken daarover heeft zich in de loop der jaren ontwikkeld.

De confrontatie met de onzichtbare, ingewikkelde ziekte schizofrenie en nog wel bij je eigen kind, zet je hele leven op zijn kop. Het is een lange zoektocht geworden. Iemand met zo'n rustig karakter, met zoveel talenten, met zoveel intelligentie. Hoe kan het, dat 'een stem in haar hoofd' haar leven zo kan beïnvloeden? Zodat ze tot bijna niets meer in staat is? En daar natuurlijk ook doodmoe van is? 
Ik graaf in het verleden, ik zoek naar oorzaken. Stuitbevalling, zuurstoftekort bij geboorte? Of is het een erfelijke kwestie? Ik denk rond in de hele familie aan weerskanten, bij beide ouders. En dan zit ik al bij vier verschillende achtergronden. Ik ga lezen, alles over deze psychische stoornis, over de aanpak en de benadering daarvan.

Uiteindelijk concludeer ik dat het bij het leven hoort. Onze hersenen zijn zo ingenieus geschapen, hoe gemakkelijk kan daar een afwijking, een stoornis in ontstaan. Waardoor je anders functioneert, anders reageert, ander gedrag vertoont. 
Wat is eigenlijk "normaal" gedrag? Zoveel mensen, zoveel zinnen. Zoveel vormen van anders zijn, wil ik er nu aan toevoegen. 
Nee, ik wil niet (meer) oordelen en zeker niet (meer) veroordelen. Mijzelf niet, maar ook anderen niet. 
We mogen er allemaal zijn, zoals we zijn. En we zijn allemaal geliefd, bij onze Schepper. Bij Hem waar ik mijn houvast vind.

Wel ziek, geen watje 
We inventariseren of wij ertoe gekomen zijn een activiteit te ondernemen die ons (weer) meer energie geeft. Mijn plan om te gaan kamperen is (nog) niet verwezenlijkt. Wel heb ik een avond, samen met een vriendin, getekend. Dat was heerlijk ontspannend. 
Waarom doen wij dit niet vaker, zeggen wij tegen elkaar. Het geeft energie, je komt tot rust.

De oefening "aandachtig luisteren" geeft inzicht in hoe moeilijk dat is. Want wat worden we snel afgeleid door alles wat er om ons heen gebeurt. En hoe vaak vul je zelf gedachten in bij hetgeen je hoort. Het blijkt ook moeilijk te zijn om iets over te brengen, om precies te vertellen wat je bedoelt. Als voorbeeld krijgen wij een stripverhaal te zien.

Een man die een hond had gekocht vertelt het zijn vriend. In een wolkje zie je de gedachten van de vriend bij het verhaal. Hoe duidelijk de man zijn hond ook probeert te omschrijven, de ander krijgt toch niet de juiste hond in gedachten.

Dat de intonatie, maar ook de gezichtsuitdrukking, de hele lichaamstaal bij communicatie belangrijk is, weet ik maar al te goed. Soms moet ik naar meer woorden zoeken om iets duidelijk te maken. Een andere keer voelt en hoort mijn dochter meer dan ik zeg.

Ooit zei ze me: "Mamma, als jij verdrietig bent om mij, dan heb ik er een probleem bij." Een van de andere cursisten vertelde dat haar dochter eens zei: "Ik heb het al moeilijk genoeg, ik kan jouw bezorgdheid er niet bij hebben."

Onze trainers, Bas van Raay en Yvonne Willems, leren dat onze kinderen daarmee willen zeggen: "Geef mij het vertrouwen dat ik mijn ziekte kan dragen. Het is mijn levenstaak."

Maar wat willen wij, ouders, moeders, die zware taak graag overnemen.

De uitspraak van een patiënt: "ik ben wel ziek, maar ik ben geen watje", vraagt om respect, vraagt om gelijkwaardigheid.

"Grenzen stellen is het meest liefdevolle contact dat je kunt maken" leren Bas en Yvonne ons.

Daar heb ik wel ervaring mee, want waarom "vecht" ik met mijn man? Toch zeker omdat ik hem die moeite waard vind! Omdat ik hem belangrijk vind voor mij!

Laat zien waar je staat 
"Spreek ook eens je waardering uit, als het goed gaat. Laat zien dat je daar blij mee bent."

Wat kijkt mijn dochter mij dankbaar aan, als ik haar zeg dat ik trots ben op haar. Die bevestiging: "je doet het goed" heeft effect, daar kan ze wat mee. Ik ben ook echt trots op haar, zoals zij het volhoudt, want het leven is heel zwaar voor haar. Zoveel is haar door deze ziekte ontnomen. 
Ik zie haar lijden en ik kan niets meer dan er zijn voor haar. Ik weet, rationeel, dat het haar 'rugzak', haar levenspakket is en dat zij het moet dragen en verdragen. En dat het verdriet daarover mijn 'rugzak', mijn pakket is. 
Het is voor ons allebei zwaar, maar ieder draagt haar eigen rugzak. Daarom ben ik zo dankbaar voor die hele kleine dingen, die goede momenten die er ook zijn. Voor de humor die mijn dochter heeft bewaard. Die helpt mij relativeren.

Tijdens de training komt dit allemaal aan bod. We gaan dieper in op het uitsplitsen van wie het probleem is bij een conflict. En hoe je daarmee omgaat. De verschillende soorten ik-taal, de verschillende communicatiestijlen. Leren onderscheiden wat het concrete gedrag is of mijn eigen interpretatie daarvan: Wat of hoe is het gedrag, welk effect of gevolg heeft dat en wat is mijn gevoel daarbij?

"Bij teveel emoties moet er eerst een ontlading zijn om daarna weer goed te kunnen nadenken. De emotionele temperatuur moet zakken. Voelen mag en denken moet", zegt Yvonne vaak.

Goed luisteren is heel belangrijk. Je zegt daarmee: Ik heb respect voor wat je te vertellen hebt. Ik vind je de moeite waard om naar te luisteren! En herhaal dan wat er is gezegd of wat je aan lichaamstaal of non-verbaal hebt gezien. De ander voelt zich gehoord. Er is echt en aandachtig geluisterd. Pas daarna komt de vraag "Hoe lossen we het op?"

Dat is nieuw voor mij. Ik zou er niet opkomen om te herhalen wat er gezegd is, maar als ik het eens uitprobeer, merk ik toch dat de ander zich (beter) begrepen en gehoord voelt. Beide keren gaan wij naar huis met huiswerk.

Zoals: Bekijk de komende week, in je eigen situatie, de manier waarop je communiceert. Wat gebeurt er precies? Wat is het gedrag daarbij? Het effect, het gevolg? Hoe voel je je daarbij? Kruip eens in de huid van de ander. Maak onderscheid tussen 'niet willen' of 'niet kunnen'.

Welke symptomen van de ziekte staan mijn relatie met mijn dochter in de weg?

Josje Visser

Bron: Ypsilon Nieuws, augustus 2001/Copyright: Redactie Ypsilon Nieuws

sluit venster