U bent hier:
  1. Extra pagina's
  2.  > zorg en herstel
  3.  > YN-publicaties over wonen
  4.  > De Volgerlanden YN 4 - 2006

Bron: YN 4 - 2006

Wonen moet zo! De Volgerlanden in Hendrik Ido Ambacht

Blij met eigen voordeursleutel

 
Het ‘huisjeboompjebeestjeleven’ bevalt John goed. Een rustige woonomgeving zonder het woelige drugscircuit. En de moeder van een andere bewoner voelt zich weer “een gewone moeder”. Marja Westerman bezocht voor YN De Volgerlanden, een woonproject dat mensen met een psychiatrische ziekte weer een toekomst geeft.
 
De Volgerlanden is voor mensen met een indicatie voor beschermd wonen. Een nieuwbouwproject in de wijk ‘De Volgerlanden’ in Hendrik Ido Ambacht, op de grens met Zwijndrecht. Sinds twee jaar wonen hier acht patiënten succesvol zelfstandig in hun eigen huis. Het initiatief ging uit van de woningbouwvereniging Forta die de verplichte twee procent van nieuwbouw die voor sociale woningbouw bestemd is, wilde invullen met woningen voor mensen uit de GGZ. Dat is zeker niet gebruikelijk en het APZ De Grote Rivieren greep deze kans met beide handen aan. In een gesprek over dit unieke project vertelt Jan Jongbloed,circuitmanager bij De Grote Rivieren dat nieuwe wooninitiatieven noodzakelijk zijn, alleen al om een einde te maken aan de grote wachtlijsten voor de bestaande beschermde woonvormen.
 
Begeleiding op elk gebied
Zo’n project kent vele hindernissen. Partijen hebben allemaal hun wensen en eisen. De voorbereiding nam behoorlijk wat jaren in beslag. Psychiatrische patiënten met een indicatie voor beschermd wonen hebben op verschillende gebieden begeleiding nodig en die moet gegarandeerd worden. Daar zijn samenwerkingsverbanden tussen meerdere instanties voor nodig en die zijn er gekomen. Stichting Opmaat voor de praktische woonbegeleiding, Inmato voor de financiële begeleiding, APZ De Grote Rivieren voor de gespecialiseerde zorg en woningbouwvereniging Forta voor het wonen.
 
Thuiszorgorganisatie Opmaat verleent assistentie bij het opruimen en schoonhouden van de woningen. Dat gaat op een flexibele manier. Liefst samen met de bewoner, maar als dat eens niet lukt, wordt er toch schoongemaakt door de medewerkers van Opmaat. Er zijn cliënten die daar veel hulp bij nodig hebben en voor anderen is één keertje per week een helpende hand voldoende.
 
Inmato verzorgt vrijwillige bewindvoering zodat alle vaste lasten betaald worden van een aparte rekening en de cliënt ondersteuning krijgt bij het besteden van het overige budget. Voor de cliënten zijn hier geen kosten aan verbonden.
 
Er worden drie overeenkomsten getekend door cliënten als zij de woning betrekken: een huurovereenkomst met Forta (de huur valt binnen de huursubsidiegrens), een begeleidingsovereenkomst met De Grote Rivieren (individuele afspraken) en een overeenkomst met Inmato over de financiën.
Deze overeenkomsten zijn verplicht en onlosmakelijk verbonden. Tot nu toe werkt dat uitstekend.
 
Omdat een sociaal netwerk en dagbesteding bij succesvol wonen zeker een rol spelen, is er een ‘Inloop’ gerealiseerd waar patiënten uit deze regio kunnen binnenlopen om een kopje koffie te drinken, mensen te ontmoeten en zich te oriënteren op vrijwilligers werk of een baantje.
 
De totstandkoming van de plannen en de bouw van de woningen is vanaf het begin een proces geweest waar de toekomstige bewoners sterk bij betrokken zijn. Met hun wensen is veel rekening gehouden. Ook de familie was welkom daarbij en kan een rol spelen in de ondersteuning bij dit zelfstandig wonen maar dat is een vrije keuze. In de afgelopen twee jaar maakten zeven van de acht bewoners duidelijke positieve vorderingen in het opbouwen van hun zelfstandig leven. Ze zijn autonomer, actiever, nemen deel aan de maatschappij op hun eigen wijze en zijn bijzonder tevreden met de eigen voordeursleutel. De buurt waarin het project gevestigd is, is een gewone woonwijk en de aanpassing gaat moeiteloos.
 
Liever een eigen huis
Enthousiast geworden door het succes van de Volgerlanden zijn er voorzichtig ook andere projecten gestart waarbij mensen die nu in een RIBW wonen in staat worden gesteld een eigen woning te huren. Het gaat om een categorie patiënten die intensieve begeleiding nodig heeft.
Zo heeft men twee patiënten die het goed met elkaar kunnen vinden en die complementair zijn in hun vaardigheden samen gehuisvest in een ruime flat waar zij zelfstandig huurder zijn. Vanzelfsprekend wel met een intensieve woonbegeleiding op maat. Ook dit blijkt succesvol te zijn. De vernieuwende woonvisie waarbij de reguliere hulpverlening voor psychiatrische patiënten toenemend het inzicht krijgt dat een eigen huis voor jezelf of met iemand waar je goed mee kunt opschieten verre te verkiezen is boven een woonvorm waarin je verplicht bent in een groep te wonen waardoor de eigenhuisbeleving teniet gedaan wordt, is een positieve ontwikkeling die hoop biedt voor anderen die op een verblijfsafdeling of in een beschermde woonvorm wonen. 
 
Voor ik op bezoek ga bij een bewoner van ‘De Volgerlanden’ spreek ik met de voorzitter van Ypsilon Dordrecht, mevrouw Noorlander. Haar zoon woont vanaf het begin in dit project. Ze vertelt dat ze bijzonder blij is met de manier waarop de woonbegeleiding functioneert. Ook het feit dat de huisjes in een rustige en gezellige woonwijk liggen en er net uitzien als de andere huizen in de buurt vindt ze fijn. Ze heeft het gevoel dat de bewoners van de Volgerlanden zich positief aanpassen aan de prettige omgeving. Doordat het zo goed gaat met haar zoon, voelt zij zich ook weer meer gewoon moeder. Ze gaat wekelijks een avondje bij haar zoon op bezoek en op zaterdag haalt ze hem op. Met een lachje vertelt ze wel dat ze met die wekelijkse bezoekjes ook meekijkt in het leven van haar zoon of alles nog goed gaat. Maar de spanning is eraf en ze heeft er als moeder weer vertrouwen in dat het goed zal gaan met haar zoon. Ze winkelen wat, bezoeken eens een tuincentrum en eten met elkaar. Ze vindt het een zegen dat er een behoorlijke structuur in de zorg is door de contracten met Opmaat, Inmato en APZ. Het wonen op deze manier heeft haar positief verrast en veel rust gebracht. De mogelijkheid voor haar zoon om twee keer per week gezamenlijk te eten in de ‘Inloop’ en er vrijwilligerswerk te verrichten is belangrijk.

Huisjeboompjebeestje

John Neslo woont in ‘De Volgerlanden’. Enthousiast verwelkomt hij me in zijn woning. Het is een leuk, opgeruimd en zonnig huis. Samen met mensen van het APZ heeft hij het huisje geschilderd en ingericht. John is 43 jaar en heeft tijd nodig gehad om te komen tot deze keuze voor een: ‘huisjeboompjebeestjeleven’ zoals hij het lachend formuleert. Hij schenkt een lekker sapje in. John voelt zich veilig in zijn huis. De rustige woonomgeving zonder het woelige drugscircuit waar hij jarenlang in verbleef, bevalt hem goed. Ik vraag of deze woning hem beter bevalt dan de beschermde woonvormen waar hij eerder woonde. “Met een dubbeldiagnose heb je tijd nodig om te ontdekken dat er grenzen zijn waar je niet steeds overheen moet willen gaan. Je moet zelf 100 procent achter je keuzes staan om af te kicken, je medicatie te slikken en begeleiding te accepteren als je die nodig hebt. Op mijn vorige woonplekken zat ik teveel in de buurt van het drugscircuit en tussen de zieke mensen. Dat maakte het wonen extra moeilijk. Maar de periodes in de kliniek, de woontraining en in het begeleid zelfstandig wonen had ik wel nodig om het wonen in de Volgerlanden tot een succes te maken.”
Drie dagen per week werkt John als gastheer in de ‘Inloop’ en om de 14 dagen een zondag. Mensen ontvangen, een kopje koffie of een sapje serveren en een gezellig praatje maken voor een kleine vrijwilligersvergoeding. Ook eet hij wekelijks mee met de gezamenlijke maaltijd. De bewoners van ‘De Volgerlanden’ hebben onderling regelmatig contact. In het begin op wekelijkse basis maar dat is wat verwaterd. Ze ontmoeten elkaar ook in de Inloop. De vriendin van John woont aan de overkant en ze eten regelmatig samen. Ik mag zijn huis zien en ik ben verrast door de praktische en gezellige vormgeving. De woonkamer met daarin een keukenhoek is ruim en heeft een zonnig balkon. Er is een leuke slaapkamer en een hobbykamer waar zijn computer staat. Het is de plek waar hij een gemakkelijke stoel heeft staan voor als hij even helemaal rust wil. De douche is ruim. Overal hangen de tekeningen van de vriendin van John. John is tevreden dat een stuk van de kopzorgen die je normaal hebt over geldzaken door de regeling met Inmato van hem is overgenomen. Zijn vaste begeleidster van Opmaat die eenmaal per week met hem komt schoonmaken, is belangrijk voor hem.

We praten nog even door over deze nieuwe woonwijk in opbouw. John vertrouwt me toe dat hij met de telefoon op tafel wat gespannen afwachtte of ik soms zou bellen als ik het niet kon vinden. Hij zou niet weten hoe hij dan moest uitleggen waar zijn woning zich bevindt. Zelf verplaatst hij zich altijd op de fiets en dan neem je andere routes dan met de auto. ‘De Volgerlanden’ is een enorme nieuwbouwwijk en ik heb me gemeld bij het informatiecentrum, omdat er nergens een wijkplattegrond staat. Zij gaven me een kaartje van de wijk. Naast het infocentrum is er een modern gezondheidscentrum, zijn er nieuwe winkels en tussen de vele nieuwe huizen staan de huisjes die samen onopvallend ‘De Volgerlanden’ vormen. Er wonen allerlei mensen door elkaar, maar de sfeer is rustig. Dat is alvast een enorm voordeel voor dit project. Alle voorzieningen bij de hand maar de atmosfeer van het wonen in een flink dorp. Als ik John bedank voor het gesprekje en het laten zien van zijn woning, zegt hij: “schrijf maar voor de mensen die het tijdschrift lezen dat je tijd nodig hebt met schizofrenie, om eraan te wennen en om je weg te vinden. Mensen moeten zelf hun keuze maken voor een goed leven.” Ik ben het helemaal met hem eens maar wil eraan toevoegen dat we heel veel meer huisjes zoals ‘De Volgerlanden’ moeten bouwen voor al die mensen met psychiatrische problematiek die met wat meer ondersteuning hun leven kunnen oppakken. Een eigen voordeursleutel, zorg op maat, een eigen netwerkje, zinvolle dagactiviteiten betekenen voor hen een toekomst.

 

Marja Westerman – yn@ypsilon.org

 

sluit venster