U bent hier:
  1. home
  2.  > zorg en herstel
  3.  > medicatie
  4.  > dosering en toediening

Dosering en toediening

Antipsychotica zijn verkrijgbaar in verschillende toedieningsvormen:

Dosering

De werking van abtipsychotica is sterk afhankelijk van de dosering. Het is niet zo dat een hogere dosering altijd beter werkt. Volgens de nieuwste inzichten is de werking beter en zijn de bijwerkingen minder bij lagere doseringen antipsychotica, terwijl het effect op de psychose hetzelfde is. 

<< Prof. dr. Lieuwe de Haan over het belang van lage dosering...

 

Orale toediening

Tabletten, capsules, poeders en drankjes/druppels worden via de mond ingenomen. Ze werken kort en moeten daarom iedere dag worden ingenomen. Dat kan een probleem zijn bij onwillige of nonchalante medicijngebruikers.

Een voordeel is dat de dosering snel kan worden aangepast.

  • Een preventieve behandeling (onderhoudsdosis) wordt gegeven aan patiënten die volledig herstellen na een psychotische periode.
  • Bij minder heftige psychosen volstaan lage doseringen.
  • Bij een acute psychose  moet een crisissituatie doorbroken worden. Dat kan met sterk centraal 'dempende' antipsychotica in een hoge dosis. 

Depot-medicatie

Depots worden meestal als injecties gegeven. Het gaat om hogere doseringen, liefst van hetzelfde medicijn als dat wat iemand oraal gebruikte. Door een afwijkende samenstelling is de werking sterk vertraagd. De patiënt hoeft maar eens in de twee tot vier weken een nieuwe dosis te krijgen.

Omdat het zo lang werkt is het  geschikt voor patiënten die niet in staat zijn dagelijks oraal medicijnen in te nemen. Therapietrouw levert  bij psychotische mensen vaak problemen op.

Een voordeel van behandeling met depots is de dwingende regelmaat. De injecties moeten op vaste tijden worden toegediend.  Er bestaan speciale depot-poli's.

De nadelen van depot-medicatie:

  1. De werking in de depotperiode is niet helemaal constant.
  2. De dosis kan minder snel worden aangepast.

Om te weten wat de werking en de bijwerkingen zijn, moet de patiënt voor hij begint met een depot-dosering de antipsychotica eerst met pillen uitproberen.

Als de patiënt in een psychose terugvalt tijdens het gebruik van een depot, kan hij extra (orale) medicijnen toegediend krijgen. Raadpleeg hiervoor de behandelende arts, ook voor de afbouw van het gebruik.

Gewicht

Bij mensen onder de zestig kilo of boven de negentig kilo moeten de hoeveelheden worden aangepast. Niet alleen het gewicht speelt een rol, maar ook de omvang en werking van de organen.

Ouderen

Bij ouderen is voorzichtigheid geboden wanneer de doseringen worden opgevoerd, in verband met het verhoogd risico op bijwerkingen.

Effectmeting

Het effect van antipsychotica is niet onmiddellijk te zien: meestal pas na een aantal weken. Een sterk middel begint na een paar dagen te werken. In de periode dat de medicijnen nog niet werken, treden al wel bijwerkingen op. 

Aan het begin van een behandeling met antipsychotica is het verstandig een medicijn tegen de bijwerkingen te gebruiken. Dit is meestal nauwelijks schadelijk en later kan bekeken worden of het medicijn echt nodig is. Niets is zo jammer als een patiënt die één keer een middel geprobeerd heeft en vanwege de bijwerkingen nooit meer medicijnen wil!

De werking en de bijwerkingen van de medicijnen kunnen door familieleden worden bijgehouden. Het is zinvol een dossier aan te leggen van de waarnemingen. Een belangrijke vraag bij de beoordeling kan zijn in welke mate de patiënt weer 'de oude' is geworden.

Klik hier om de brochure te downloaden

Brochure

Goede en leesbare informatie over  antipsychotica vindt u in de brochure Antipsychotica - zo blijf je ze de baas. De brochure is een uitgave van het Landelijk Platform GGz en het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik. Ook Ypsilon en Anoiksis werkten mee door de concepttekst van commentaar te voorzien.

Wilt u verder lezen? Word lid van Ypsilon of log in!

Want leden hebben bij Ypsilon een streepje voor! Dankzij hun contributie dragen zij bij aan de instandhouding van deze website. Zij hebben daarom toegang tot meer informatie en service, kortingen, voorrang bij trainingen en nog veel meer!

Klik hier om lid te worden.
Bent u al lid? Klik dan hier om in te loggen

Jan Zandijk blogt
Over wat hij meemaakt als voorzitter van Ypsilon. Lees en reageer!
sluit venster