U bent hier:
  1. Extra pagina's
  2.  > fasebeschrijvingen
  3.  > leven voorbij: leven gaat door

Fase: Leven voorbij de aandoening

Leven gaat door

Deze fase kent twee gezichten. Bij een meerderheid is er weer aandacht en energie voor andere zaken dan de aandoening, al blijft de zorg voor een terugval of weerkerende psychose altijd op de achtergrond aanwezig. Wie het verleden een goede plek heeft kunnen geven, heeft alle ruimte om zich weer te richten op de toekomst. Wie daar niet goed in is geslaagd en het gebeurde eerder heeft verdrongen dan verwerkt, loopt het risico daar later de nadelige gevolgen van te ondervinden. Contact met lotgenoten biedt dan een gelegenheid om “je ei kwijt te kunnen”.
In het gunstigste geval is het herstelproces van de dan ex-patiënt zo voorspoedig verlopen dat hij weer geheel zelfstandig kan functioneren en geen beroep meer hoeft te doen op anderen.
Maar er zijn ook minder gelukkigen. Bij hen bleef, na meerdere vruchteloze pogingen of door zich aan de zorg te onttrekken, een succesvolle behandeling uit. Zwaar gehinderd door de psychose(s), de stemmen of de negatieve symptomen ,  vechten zij zich door het leven. Sommigen langs de rafelranden van de maatschappij, anderen voorgoed opgenomen op een langverblijfafdeling.
De scheidslijn tussen de perspectiefrijke en de perspectief-arme groep is overigens lang niet altijd scherp.

Patiënt

De ontwikkeling van vóór de aandoening wordt bij de perspectiefrijke groep weer opgepakt. Zelfstandigheid op het gebied van wonen, werken of dagbesteding en financiën worden herwonnen of bereikt.

<< Filmpje waarin Irene laat zien dat ze zich terecht niet neerlegde bij haar troosteloze diagnose...
 

 

Afspraken met betrokkenen om een dreigende crisis tijdig te signaleren en de gevolgen daarvan te beperken zijn gemaakt. Er is een zorgnetwerk rond de patiënt dat bestand is tegen een stootje.

Blijft een succesvolle behandeling uit, dan is er een kans dat de patiënt op straat belandt. Hier moet hij zich weten te handhaven tussen mensen die door een huurschuld dakloos zijn geraakt, illegalen, dealers en verslaafden. Tussen hen staat de psychiatrische patiënt helemaal onderaan in de pikorde.
Blijft de patiënt wel in beeld bij de GGZ, dan kan hij geplaatst worden op een woonafdeling of terecht komen in een forensische instelling. De patiënt leeft in zijn eigen wereld, vaak zonder dat anderen grip op hem krijgen. Acceptatie door medebewoners, warme hulpverleners die present zijn  en laten zien dat je de moete waard bent, zijn nu cruciaal. En zonder zinvolle dagbesteding en uitdagingen rijgen de dagen zich aaneen als een keten van lege zondagen. Maar nooit zijn kansen op hoop en perspectief helemaal verkeken: het verleiden van een patiënt om weer muziek te gaan maken, een cursus op te pakken of een fietstocht te gaan maken kan alsnog het begin zijn van herstel.

Vader/moeder

Zeker als het kind behoorlijk veel restverschijnselen blijft houden, gaan er vaak jaren voorbij voordat het de ouders lukt om ook de draad van het eigen leven weer op te pakken. Ouders voelen zich soms geroepen om een zorgende rol te blijven spelen, ook als het kind dat niet meer op prijs stelt.
Maar zelfs als het wel goed lukt om weer gewoon verder te leven, blijven er vaak vragen die in andere families niet leven: Kunnen we wel op vakantie? Hoe welkom is hij op familiefeestjes? Mijn kind wil op eigen benen staan, maar hoe houd ik toch vinger aan de pols dat hij niet opnieuw afglijdt?

Partner

De gevolgen van de aandoening van de partner blijven aanwezig. Duidelijk is geworden hoeveel belasting de zorgtaken rond de zieke partner met zich meebrengen. Taak- en rolverdeling raken opnieuw in evenwicht. Er kan weer aandacht worden besteed aan andere gezinsleden. Zorgen rond een mogelijke terugval blijven, maar het is ook weer tijd om vooruit te kijken en waar mogelijk de draad van voor de crisis weer op te pakken.

Broer/zus

Er is weer ruimte voor wat hem/haar zelf bezighoudt en de eigen ontwikkeling. De opgedane ervaringen spelen een rol bij het inrichten van het eigen leven en de plaats in het gezin. Een aantal broers/zussen heeft de behoefte om de ervaringen om te zetten in positieve energie door zelf te kiezen voor het vak van hulpverlener. Maar een kwetsbaarheid blijft: Het gevoel van veiligheid en geborgenheid zoals dat aanwezig wordt verondersteld bij ‘normale’ gezinnen blijft voor een (soms groot) deel afwezig.

Kind van

Het is in deze fase tijd om werk te maken van een eigen toekomst. Maar een kwetsbaarheid blijft: Het gevoel van veiligheid en geborgenheid zoals dat aanwezig wordt verondersteld bij ‘normale’ gezinnen blijft voor een (soms groot) deel afwezig.
Eerdere gevoelens van onveiligheid maken dat het nu volwassen kind-van moeilijk kan vertrouwen op anderen, en steeds opnieuw het gevoel heeft te moet knokken om een eigen bestaan op te bouwen. Onzekerheid maar ook een enorme kracht om te overleven en er het beste van te maken wisselen elkaar vaak af.
Ouders raken intussen steeds meer op leeftijd. Het nu volwassen kind-van kan daardoor een extra rol krijgen als mantelzorger voor de zieke ouder.

sluit venster