U bent hier:
  1. home
  2.  > psychose
  3.  > oorzaken

Oorzaken

De oorzaak van een psychose is lang niet altijd bekend. In principe kan iedereen psychotisch worden. Tegenwoordig gaat men ervan uit dat het ontstaan van een psychose samenhangt met kwetsbaarheid en omgevingsfactoren.

Kwetsbaarheid

Bij mensen met een kwetsbaarheid voor psychosen kunnen omgevingsfactoren de symptomen uitlokken of verergeren. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat erfelijke factoren een rol kunnen spelen bij het ontstaan van die kwetsbaarheid.

Omgevingsfactoren

Naast kwetsbaarheid spelen omgevingsfactoren, zoals bijvoorbeeld stress of drugsgebruik, een rol. Van cannabis (hasj en wiet) bijvoorbeeld is aangetoond dat het de kans op het ontstaan van een psychose vergroot bij mensen die daar gevoelig voor zijn.
Soms is er een duidelijke lichamelijke oorzaak zoals bij een ziekte met koorts, vergiftiging, medicijngebruik of een schildklierafwijking. Ook zijn er aanwijzingen dat een virusinfectie of ondervoeding voor de geboorte of problemen bij de geboorte samenhangen met een grotere kans op psychose op latere leeftijd (adolescentie of volwassenheid). Ook door andere ernstige lichamelijke ontregelingen (zoals hoge koorts bij kleine kinderen of na een zware operatie bij ouderen) kan een psychose optreden.
Andere omgevingsfactoren die van invloed kunnen zijn, is het opgroeien in een stedelijke omgeving, migratie en sociale uitsluiting.
Over de exacte wisselwerking tussen aanleg en omgevingsfactoren is nog veel onduidelijkheid: daarop concentreert zich nu het wetenschappelijk onderzoek.

Problemen tijdens zwangerschap of geboorte

Ondervoeding van de moeder tijdens de eerste maanden van de zwangerschap vergroot het risico op een psychose. Ook baby’s die met een moeilijke bevalling ter wereld kwamen en bijvoorbeeld last hadden van zuurstofgebrek, krijgen vaker een psychotische aandoening. Dat geldt tevens voor baby’s van wie de moeder besmet was met toxoplasmose, een aandoening die het gevolg kan zijn van een kattenkrab.

Risicogroepen

De kans op een psychose is niet voor iedereen gelijk. Sommige groepen lopen een verhoogd risico:

Mensen met psychose in de familie

Klik hier voor de pagina Erfelijkheid.

Drugsgebruikers

Bij iemand die daar door genetische aanleg gevoelig voor is kan het gebruik van drugs (LSD, cannabis, cocaïne, XTC, amfetamine) een psychose uitlokken. Ook kunnen drugs leiden tot een terugval in een psychose.
Lees hier meer over drugs, alcohol en psychose.

Migranten

Marokkanen in Nederland van de tweede generatie krijgen zes tot zeven keer zo vaak een psychotische stoornis als mensen van Nederlandse komaf. Ook Surinamers, Antillianen en sommige andere immigranten lopen een verhoogd risico. Opvallend genoeg geldt dat vooral voor mensen van de tweede generatie, die dus in Nederland geboren en getogen zijn. Een verklaring kan zijn dat mensen met een verhoogd risico het best functioneren in een goed gestructureerde omgeving. Juist tweede generatie immigranten voelen zich vaak nog geen volwaardig Nederlander, maar zijn ook geen oorspronkelijke bewoner meer van hun land van herkomst.
Er zijn sterke aanwijzingen dat het risico op psychose toeneemt naarmate je meer een eenling/een minderheid bent. Ook het wonen in een achterstandswijk kan meespelen.

Klik hier voor de website 'Verwarde jongeren'

Jan Zandijk blogt
Over wat hij meemaakt als voorzitter van Ypsilon. Lees en reageer!
sluit venster