U bent hier:
  1. Extra pagina's
  2.  > actueel
  3.  > weblog politiek
Politieke ontwikkelingen
Hein Koger beschrijft de gevolgen van de politieke ontwikkelingen voor Ypsilon.

Van Wmo naar Wlz

In 2009 bracht GGZ-Nederland  het visiedocument ‘Naar herstel en gelijkwaardig burgerschap voor mensen met een ernstige psychiatrische aandoening’ uit. Een ambitieus rapport waaraan flink wat deskundigen hebben meegewerkt. De conclusie was: herstel moet mogelijk zijn wanneer je maar de juiste aanpak weet te vinden. Vanaf 2009 tot heden zagen we dan ook een flinke toename van initiatieven voor een herstelbevorderende aanpak.

Toen het kabinet rond 2010 op plannen broedde om de AWBZ-uitgaven te beteugelen was het niet verwonderlijk dat ze bij het Beschermd Wonen (BW) uitkwamen, waar verbeteringen mogelijk leken. Een winwinsituatie! Met een juiste aanpak tot meer herstel zijn de cliënten beter af en zullen de zorgkosten dalen, kregen ze uit het veld te horen. De AWBZ bood een te weinig activerende setting.
De regering besloot het over een andere boeg te gooien en beschermd wonen in zijn geheel door de Wmo te vervangen. De Wmo heeft een op participatie in de maatschappij gerichte doelstelling met als resultaat meer gelijkwaardige burgers, de inclusieve samenleving. De AWBZ bleef wel bestaan in de vele sectoren van de zorg, buiten de ggz, daar waar de Wmo geen toereikende hulp kan bieden .De naam  AWBZ werd vervangen door Wet langdurige zorg (Wlz).
Beschermd wonen werd gedecentraliseerd naar de 43 grootste gemeenten van het land, de centrumgemeenten. Inmiddels is dit teruggedraaid, elk van de 340 gemeenten gaat binnenkort zelf het BW organiseren.

Daarnaast werd alles gedemedicaliseerd. Geen indicatiestelling door het CIZ, geen zorgzwaartepakketten en geen inspecties meer. De gemeente zou dit allemaal veel efficiënter kunnen.
Voor de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) bedacht de commissie Dannenberg een plan hoe de decentralisatie er uit zou moeten zien. In 2015 verscheen het rapport ‘Van beschermd wonen naar een beschermd thuis’. Ik heb verschillende presentaties  in het land hierover bezocht. Men hoopte bij deze road show zoveel mogelijk BW-bewoners te bereiken. Ik heb geen bewoner gezien, op een enkele voorzitter van een cliëntenraad na.

Het rapport Dannenberg straalt een groot optimisme uit over de mogelijkheid tot herstel. Binnen 10 jaar zou het aantal bedden BW met 50 procent gedaald kunnen zijn staat in het rapport. De centrumgemeenten namen dit over. Het is niet verwonderlijk dat Dannenberg adviseerde om alleen in uiterste noodzaak van de Wlz gebruik te maken. Herstellen is immers veel doeltreffender! Het rapport is mede hierdoor  door vrijwel iedere partij stevig omarmd. 

Het LPGGz kwalificeerde het rapport in 2015 als ‘een lonkend perspectief’. In 2017 schreef Marry Mos (MIND LPPG, zoals het LPGGz inmiddels heet)  een uitvoerige handreiking ‘Een veilig thuis in de samenleving’.  In beide uitgaven werd de kwestie Wlz niet besproken, een gemiste kans! Gelukkig hebben datzelfde platform én Ypsilon en de toegang tot de Wlz stevig bepleit bij het ministerie van VWS.

Vooral de VNG, verreweg de machtigste partij, voelde zich gesterkt door Dannenbergs visie dat gemeenten in staat zijn de hervorming van BW met succes door te voeren en de instroom naar Wlz zo veel mogelijk te beperken.
Dit is waarschijnlijk de belangrijkste reden dat de al in 2014 aangenomen motie Keijzer/Bergkamp om de Wlz toegankelijk te maken voor de langdurige ggz, al jarenlang op de plank ligt.
Toch zien we een kentering. In de praktijk krijgt men steeds meer door dat er een behoorlijk aantal (schatting 35 procent) bewoners van BW is voor wie de Wmo totaal ontoereikend is en alleen de Wlz passend.
Staatssecretaris Blokhuis besloot daarom dit jaar de instroom wettelijk te gaan regelen. Inmiddels is een wetsvoorstel, op internet te raadplegen, aan  de belanghebbende partijen ter consultatie toegestuurd. Voor 3 augustus jongstleden kon iedereen commentaar leveren. De commentaren van Chapeau, Woondroomzorg, Kansplus en nog een paar ouderinitiatieven waren positief.

Eén commentaar sloeg een heel andere toon aan. De VNG stelt: ‘In het wetsvoorstel staat niet beschreven wat een psychische stoornis is. Wij zijn van mening dat een duidelijke definitie van psychische stoornis in de wet moet worden opgenomen zodat transparant is om welke groep het gaat.’
Hieruit blijkt dat de VNG weinig van de onderliggende ernstige en uiterst complexe problematiek doorziet. Die zal immers nooit met één definitie te beschrijven zijn. 

Het lijkt enigszins op de situatie bij de jeugdzorg. Ook hier klinkt de kritiek dat gemeenten veel te weinig kennis van de ggz hebben.


Reageer!


sluit venster