U bent hier:
  1. Extra pagina's
  2.  > actueel
  3.  > weblog politiek
Politieke ontwikkelingen
Hein Koger beschrijft de gevolgen van de politieke ontwikkelingen voor Ypsilon.

Ambulantisering gaat moeizaam

De behandeling van psychiatrische patiënten in Nederland was te weinig herstelondersteunend. In vergelijking met andere landen bleven ggz-patiënten te lang in een beschermde omgeving wonen (intramuraal). Ambulantisering, zelfstandig wonen in een gewone wijk, bevordert het herstel en zorgt voor een meer inclusieve samenleving, zo begon men zo’n 10 jaar geleden te denken. Het hersteldenken kwam in zwang.
In verschillende akkoorden van overheid en ggz werd besloten beschermd wonen niet langer via de AWBZ en ggz te financieren en organiseren, maar over te hevelen naar de Wmo en gemeenten.
De gemeenten pakten de klus voortvarend op, richtten een studiecommissie, de commissie Dannenberg op en kwamen met nog drastischer plannen dan de oorspronkelijke. In plaats van 30 procent minder plaatsen in beschermd wonen leek op de lange termijn zelfs 50 procent haalbaar.
De Wmo bood volgens Dannenberg voldoende mogelijkheden om iedereen uit beschermd wonen goede ondersteuning te bieden. Inmiddels is men daar op teruggekomen. Er zal altijd een groep blijven die intensievere en duurdere Wlz-zorg nodig heeft.
In 2021 hoopt men het antwoord te hebben op de vraag voor hoeveel van de 18.000 mensen in beschermd wonen zo'n overgang naar de Wet langdurige zorg (Wlz) zal gelden.
Sinds 2014 monitort het Trimbos-instituut elk jaar de voortgang van de ambulantisering. Tot nu toe met de conclusie: ‘het schiet helemaal niets op’. Een van de oorzaken is dat er nog steeds, op kleine schaal weliswaar, nieuwe beschermdwonenvoorzieningen worden gebouwd. Lang niet iedereen gelooft zo sterk in herstel. Ypsilonleden kennen de problematiek van dichtbij en wanneer een groep leden een bevlogen initiatiefnemer, bijvoorbeeld iemand als Jan van Blarikom – ‘Nederland beddenkampioen van Europa? Lariekoek!’ - aan zich weet te binden dan blijkt er heel wat mogelijk. Zeeland (Zeeuwse Gronden), Amsterdam (Kraaipan- en Staalmanoase) en Brabant (Chapeau Woonkringen) realiseren ondanks de negatieve teneur fraaie woonvoorzieningen, speciaal voor de psychiatrie.

Het grootste deel van 18.000 woningen valt onder de 23 RIBW's van de RIBW alliantie. Deze huisvesten elk meer dan 600 cliënten (op tal van locaties). In het algemeen stonden deze organisaties, althans met de mond, achter de plannen voor beddenreductie. De gemiddelde bestuurder van deze grote zorgorganisaties, dikwijls met tientallen miljoenen omzet, staat nogal ver af van de problematiek van de cliënten. Elke RIBW startte een ambitieus herstelplan voor zijn bewoners op een volstrekt eigen manier. Blijkens de Trimbosmonitor van december 2018 over de daling van het aantal bedden nog zonder resultaat. Waarschijnlijk speelt hier ook een andere koerswijziging een rol. In 2014 is besloten dat de decentralisatie naar gemeenten gedeeltelijk zou zijn. Alleen de 42 centrumgemeenten van Nederland werden met het organiseren van beschermd wonen belast. Deze gemeenten begonnen de nodige kennis op te bouwen en trokken specialisten aan, maar in 2017 werd besloten dat niet de 42 grootste, maar alle 355 gemeenten in Nederland verantwoordelijk zouden worden. De gevolgen waren groot. Elke RIBW moet met elke gemeente onderhandelen over de uitvoering van de opdracht om te zorgen voor meer uitstroom uit beschermd wonen. Vanaf 2018 is de druk op de RIBW om tot resultaten te komen  sterk toegenomen. Tegelijkertijd lijkt de kans daarop afgenomen. Gemeenten gaan met elkaar ook steeds vaker de concurrentie aan .

In mijn woonomgeving staat een locatie voor beschermd wonen op de nominatie om grotendeels afgebroken te worden. Men wil er via renovatie zelfstandige woningen van maken. Een kilometer verder wil een naburige gemeente een gloednieuwe woonvoorziening bouwen. De plannen zijn vergevorderd. Op basis van een door Chapeau Woonkringen ontwikkeld concept. Nieuwbouw biedt voordelen boven verbouw. Er kan beter rekening gehouden worden met de specifieke eisen en mogelijkheden die de Wmo vraagt en biedt. Zo moeten wonen en zorg wel gescheiden worden, huur via een woningcorporatie en zorg via PGB, maar blijft de mogelijkheid van gezamenlijke ruimte wel bestaan. De meeste RIBW's zijn beperkt in hun mogelijkheden tot verandering door de aard van hun bestaande locaties. Biedt wellicht kansen voor nieuwe initiatieven.


Reageer!


sluit venster