U bent hier:
  1. Extra pagina's
  2.  > actueel
  3.  > weblog politiek
Politieke ontwikkelingen
Hein Koger beschrijft de gevolgen van de politieke ontwikkelingen voor Ypsilon.

Nog meer problemen met beschermd wonen

Al eerder schreef ik over de problemen met het overhevelen van beschermd wonen van de centrale overheid naar de centrumgemeenten. Drie jaar na het begin van deze transitie is het CBS er nog niet in geslaagd betrouwbare gegevens over beschermd wonen te verzamelen. De verdeling van het totale budget leek zo scheef dat VNG besloot de transitie tijdelijk stil te leggen. Inmiddels wil de VNG zelfs helemaal af van het systeem van toewijzing via de 43 centrumgemeenten. Men vindt het reëler om elk van de 360 gemeenten in Nederland de uitvoering van beschermd wonen op te dragen.
Er is door elk van de 43 centrumgemeenten al heel wat onnodige energie in de transitie gestopt, vastgelegd in dikke rapporten met verschillende scenario’s. De overige 320 gemeenten moeten nog veel kennis over beschermd wonen, en over de GGZ in het algemeen, verwerven om hun eigen plan van aanpak te kunnen maken. Je vraagt je af wat dit allemaal wel niet gaat kosten.

Inmiddels is er weer een probleem bijgekomen: de Wlz, de wet langdurige zorg. De vorige regering meende dat de transitie van de AWBZ naar Wmo zonder gebruikmaking van de Wlz kon plaatsvinden. Gemeenten zouden via keukentafelgesprekken zelf bepalen of iemand in aanmerking komt voor beschermd wonen. Indicatie door de ggz was niet meer nodig, het CIZ-team voor het vaststellen van ZZP's  in de ggz werd opgeheven de overbodige functionarissen omgeschoold.
De commissie Dannenberg onderschreef deze visie en ging er vanuit dat vrijwel iedereen in de  Wmo-zorg past. Na ruim drie jaar kwam men er achter dat de praktijk anders is; voor een flink deel van de beschermd-wonen-populatie biedt de participatiewet Wmo helemaal niet de juiste zorg. Voor deze kwetsbaarste groep is alleen zorg via de Wlz passend.

In 2014 al is de motie Keyzer/Bergkamp aangenomen die behelst dat, ook vanuit de ggz, mensen direct de Wlz moeten kunnen instromen. Deze motie is al vaak aanleiding geweest voor kritische vragen aan de regering zonder dat dit tot iets tastbaars leidde. (Ik denk dat sommige ggz-experts met een positieve visie op herstel de zaak flink traineerden.)

Staatssecretaris Blokhuis lijkt anders te werk te gaan. Al zal het nog jaren duren voor de toegang tot de Wlz geregeld is: er moeten eerst mensen opgeleid die de ZZP-vaststelling kunnen verrichten. En die opleiding kan nog niet starten. Met de vier jaar oude motie is namelijk niets gedaan, meerdere organen moeten er hun oordeel nog over vellen. Pas wanneer alle politieke hobbels zijn genomen kan er worden begonnen met het opleiden van CIZ-functionarissen.

Het hele plan van de transitie beschermd wonen met zijn vijf jaar overgangsrecht valt hierdoor in duigen. De regering ging er in 2015 vanuit dat iedereen vóór 2020 een beschikking van de gemeente zou hebben ontvangen of hij al dan niet toegang tot beschermd wonen houdt. Nu wordt duidelijk dat dit op drijfzand berust. Gemeenten hebben totaal onvoldoende expertise om zwaardere psychiatrische problemen in de langdurige ggz in te kunnen schatten, met als gevolg dat veel cliënten in onzekerheid blijven.

In Zeeland kan het wel

Vorige maand woonde ik in Zeeland het symposium bij over het nieuwe beschermd wonen volgens de visie van de psychiatrische zorgorganisatie Zeeuwse Gronden. Wat een verschil met mijn eigen regio (Noord-Holland). Daar (en in de meeste delen van het land) is het kommer en kwel. De gemiddelde centrumgemeente mikt toch al gauw op een afname met vijftig procent in de komende tien jaar. De beschermd-wonen-besturen onderschrijven vaak de gemeentelijke doelstellingen. De afbouw van bedden komt vooral tot stand door een gedwongen uitstroom naar zelfstandig wonen. Hoe groot is hier het verschil met Zeeuwse Gronden! Hier wordt niemand tegen zijn wil naar zelfstandig wonen overgeplaatst, verzekert bestuursvoorzitter Jan van Blarikom. Ook stijgt het aantal bedden en locaties de komende jaren. Men streeft naar een kleinschalige woonvoorziening in alle dertien Zeeuwse gemeenten. De teller staat al op zeven!

Een vergelijking met de situatie elders in het land is moeilijk te maken. De uitgangspositie in Zeeland is anders. Toch zijn wel een paar factoren die gunstig werken. Zeeuwse Gronden biedt niet alleen wonen, maar integraal ook behandeling en dagbesteding. Daardoor is er veel  kennis over het meest voorkomende ziektebeeld in beschermd wonen, schizofrenie.   

 


Reageer!


sluit venster