U bent hier:
  1. Extra pagina's
  2.  > actueel
  3.  > Weblog
Politieke ontwikkelingen
Hein Koger beschrijft de gevolgen van de politieke ontwikkelingen voor Ypsilon.

In vijf jaar geen stap verder

In 2015 concludeerde de commissie Dannenberg dat mensen die beschermd wonen beter af zouden zijn wanneer ze zelfstandig met wat ondersteuning in een huis in de wijk gingen wonen.  Ik ging op zoek naar cijfers over de vorderingen in de ambulantisering.

De opvattingen van Dannenberg werden vanuit de gemeenten omarmd en men voorspelde dat beschermd wonen voor een groot deel door zelfstandig wonen zou worden vervangen, met lichtere ondersteuning dan tot nu toe en herstel voor de cliënt.
De belangrijkste graadmeter over de vordering van de ambulantisering moest al die jaren van het Trimbos-instituut komen. Dit in de ggz gespecialiseerde onderzoeksinstituut maakt elk jaar een dik rapport, de monitor, over de vorderingen. De samenstellers zijn al die jaren dezelfde mensen met als belangrijkste onderzoeker Hans Kroon, professor in de ambulantisering van de ggz aan de universiteit van Tilburg.
In de vijf jaar die het Trimbos het beschermd wonen volgt heeft zij geen vorderingen in de ambulantisering waargenomen, het aantal mensen dat beschermd woont neemt niet af. Er is wel doorstroming, maar elke beschermde woonplek die vrijkomt wordt direct ingenomen door iemand van de lange wachtlijst. Er staan ook patiënten op de wachtlijst die nu in een reguliere ggz-kliniek verblijven, maar inmiddels met een lichtere vorm van zorg toe kunnen. Het aantal bedden in de reguliere ggz-klinieken is wel met 30 procent afgenomen, zoals overeengekomen in het ‘bestuurlijk akkoord GGZ 2012’.

Om inzicht te krijgen in de actuele wachtlijsten voor beschermd wonen besloten de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en het ministerie van VWS in 2019 tot een onderzoek, uitgevoerd door KPMG. In april 2020 kwamen de bevindingen naar buiten: De meeste van de 355 gemeenten kampen al jarenlang met groeiende wachtlijsten voor beschermd wonen. De langste wachtlijsten zijn, zoals te verwachten, in Rotterdam, Den Haag, Utrecht en  - met stip de allerlangste – in Amsterdam.

Van Wmo naar Wlz

Na een fikse lobby in de politiek is de overgang van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) naar de Wet Langdurige Zorg (Wlz) in gang gezet. Het CIZ is druk met de herkeuringen en vanaf 1 januari 2021 stromen de eerste ggz-cliënten de Wlz in. De schatting is dat 30 tot 50 procent van de  huidige Wmo-cliënten de Wlz instroomt. Hier hadden de aanhangers van de Dannenbergvisie niet op gerekend. Ook de RIBW's hebben hun bedenkingen. Zij lieten zich vijf jaar geleden nogal eens meeslepen door het optimisme over herstel voor iedereen. Zij vrezen dat wanneer iemand in de Wlz terechtkomt, er te weinig stimulans overblijft om naar herstel te streven. Lees het interview met Jan Berndsen, bestuursvoorzitter Lister. Jan van Blarikom, bestuursvoorzitter van Zeeuwse Gronden, verwacht juist dat de helft van zijn cliënten naar de Wlz overgaan.
Sommige beschermd-wonen-organisaties twijfelen of hun locaties wel aan de hogere zorgeisen voldoen en cliënten misschien moeten verhuizen. Van Blarikom heeft deze twijfel niet. Zeeuwse gronden heeft hooggeschoolde ggz-medewerkers in dienst, onder wie een psychiater, en organiseert dagbesteding in veel variaties.

355 gemeenten

Een andere kwestie die bij beschermd wonen speelt is de decentralisatie. Moet de organisatie van het beschermd wonen naar de 43 centrumgemeenten, of dóórgedecentraliseerd naar alle 355 gemeenten die Nederland telt. Er is binnen de VNG veel over gediscussieerd. Uiteindelijk is besloten in 2022 deze doordecentralisatie voor de nieuwe instroom te beginnen. Dat zal vooral voor de grotere RIBW's gevolgen hebben. Die zullen op den duur opgesplitst moeten worden. Branchevereniging Valente heeft de regering gewaarschuwd dat bij 355 aparte organisaties voor beschermd wonen de kosten hoger zijn.
VNG stelt dat alleen op deze manier de preventie van psychiatrisch ziektes aangepakt kan worden en uiteindelijk de instroom in beschermd wonen zal verminderen.
Gemeenten hebben vaak een (te) hoge dunk van hun mogelijkheden om een ingewikkeld probleem als het ontstaan van psychiatrische aandoeningen te voorkomen. Hun uiterst matige resultaten van de afgelopen vijf jaar rechtvaardigen deze eigendunk niet.

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Reageer!


sluit venster