U bent hier:
  1. Extra pagina's
  2.  > actueel
  3.  > Weblog
Politieke ontwikkelingen
Hein Koger beschrijft de gevolgen van de politieke ontwikkelingen voor Ypsilon.

Worstelen met wetgeving

De grote wijzigingen in wetten die zorg en ondersteuning regelen, moeten voorkomen dat de een te grote groep aanspraak maakt op overheidssteun. Maar hoe pakt dat uit voor de groep waar Ypsilon voor staat? Over afwentelgedrag en nauwelijks nieuwe banen.

Participatiewet

Vanaf 1 januari 2015 is de Participatiewet in werking getreden. Deze wet vervangt de Wajong, de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en de Wet werk en bijstand (Wwb). Iedereen die niet in zijn eigen inkomen kan voorzien valt onder de Participatiewet. Op dit moment zijn dat zo'n 600.000 mensen.
Van de genoemde wetten blijft de Wajong wel bestaan, maar het is weel veel moeilijker geworden voor nieuwe instromers. Alleen iemand van wie is vastgesteld dat hij absoluut niet tot betaald werk in staat is, komt nog in de Wajong. Sinds begin dit jaar is de nieuwe instroom in de Wajong dan ook met maar liefst 90 procent gedaald. Men schat dat van de 15.000 nieuwe aanmeldingen per jaar er nog maar 1.500 in de Wajong terecht komen. De overige 13.500 gaan allemaal naar de Participatiewet en vallen onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Deze probeert ze aan het werk te helpen. Wanneer dit niet lukt dan zorgt ze voor een uitkering. Door allerlei scherpere voorwaarden valt de uitkering in de Participatiewet doorgaans lager uit dan in de Wajong. Een van de nadelige veranderingen is de kostendelersnorm. Wanneer een jonggehandicapte bij zijn ouders blijft wonen, vervalt zijn recht op een uitkering in de Participatiewet voor een flink deel.

De overheid probeert in het kader van meer kansen voor mensen met een beperking het aantal beschikbare banen uit te breiden. Daartoe is in 2014 een sociaal akkoord tussen werkgevers, werknemers en overheid gesloten Er is afgesproken dat er de komende 10 jaar elk jaar 12.500 nieuwe werkplekken zullen komen. Wanneer dit aantal niet gehaald wordt dan volgen er boetes, de zogenaamde Quotumregeling. Dit jaar zouden er al 7.000 nieuwe banen bijgekomen moeten zijn. Volgens staatssecretaris Klijnsma ligt ze hierbij op schema, van veel andere kanten krijgt ze kritiek te horen. Het zou nauwelijks lukken om echt nieuwe banen te scheppen. De nieuwe banen van nu zijn ontstaan door detachering van mensen die werkloos dreigden te worden door de sluiting van de sociale werkplaatsen.

Alleen voor de nieuwe instroom verandert er veel, niet voor de mensen die al voor de jaarwisseling in de Wajong zaten. Die blijven allemaal in de Wajong en gaan niet naar de Participatiewet. Ze worden wel opnieuw gekeurd om te bepalen of iemand toch nog enige betaalde arbeid zou kunnen verrichten. Zo ja, dan wordt zijn Wajonguitkering per 1 januari 2018 verlaagd van 75 naar 70 procent van het minimumloon. De planning is dat deze herkeuring 3 jaar vergt, van 1 januari 2015 tot 1 januari 2018. Tot nu toe hebben we bij Ypsilon niets gehoord over deze herkeuring. Mogelijk speelt het nijpende tekort aan keuringsartsen. Vorige maand kwam in de publiciteit dat het UWV hierdoor niet in staat is om vele van door de overheid opgelegde herkeuringen uit te voeren.

Beschermd wonen

De grote ophef die in maart ontstond over de verdeelsleutel van het budget beschermd wonen over de 400 Nederlandse gemeenten is nog allerminst weg. Inmiddels heeft de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) een commissie geïnstalleerd die alles eens goed moet uitzoeken. Deze commissie staat onder voorzitterschap van Erik Dannenberg, oud wethouder in Zwolle. Zwolle behoort tot de steden die het zwaarst getroffen is door de verkeerde verdeling met een tekort van maar liefst 40 procent.

Een ander probleem bij beschermd wonen is dat de toegang vanuit de Wmo naar de Wlz nog altijd niet geregeld is. Al in januari 2014 nam het parlement een motie aan dat ook de GGZ toegang tot de Wlz moet krijgen, maar volgens welke regels dit moet gebeuren blijft ongewis. De overheid heeft het ZiN (Zorginstituut Nederland ) en het commerciële bureau MHH gevraagd hiervoor met een voorstel te komen (zie kader). Tot onvrede van Ypsilon was hun eerste boodschap dat het ze niet lukt een afwegingskader te construeren; psychiatrisch patiënten zijn te moeilijk te beoordelen en kunnen ook weer herstellen.

Je zou misschien verwachten dat er wel daadwerkelijk onderzoek naar de zorgbehoeften onder de 30.000 bewoners van beschermd wonen gedaan zou worden, maar niets wijst hierop. Het ZiN vond het de afgelopen maand gepast om ook nog maar eens op het gevaar van afwentelgedrag te wijzen. Voor de gemeente is het voordeliger om iemand in beschermd wonen naar de Wlz te sturen dan in de Wmo (en dus het budget van de gemeente) te houden.

Dit afwentelgedrag is heel bekend geworden toen in 2004 besloten werd de uitvoering van de bijstandswet van de centrale overheid naar de gemeenten te verplaatsen. De gemeenten haastten zich om uit te zoeken of er op de bijstandsgerechtigde, terend op budget gemeente, geen vlekje te vinden was dat rechtvaardigde hem in de Wajong te plaatsen. Deze tactiek werkte wonderwel en zo zijn er tienduizenden de Wajong ingerold. De overheid zal er alles aan gelegen zijn om dit soort afwentelgedrag bij de keuze tussen Wmo en Wlz te vermijden.


Reageer!


sluit venster