U bent hier:
  1. Extra pagina's
  2.  > actueel
  3.  > Weblog
Politieke ontwikkelingen
Hein Koger beschrijft de gevolgen van de politieke ontwikkelingen voor Ypsilon.

Zekerheid en bescherming

Op 19 januari 2014 nam de Tweede Kamer unaniem een motie aan. Langdurige zorg voor mensen in de GGZ moest ook vanuit de Wlz vergoed worden. Ypsilon had daar hard voor gestreden. Maar het onvoorstelbare dreigt te gebeuren. De motie wordt genegeerd!

De langdurige zorg in instellingen voor lang verblijf en beschermd wonen werd altijd betaald vanuit de AWBZ.
De snelle groei van de uitgaven in deze Algemene wet bijzondere ziektekosten was reden voor de regering om de AWBZ op te heffen en voortaan alleen de echt zware zorg via een nieuwe wettelijke regeling, de Wet langdurige zorg (Wlz) te vergoeden. De minder zware langdurige zorg zou de via de Wmo (gemeenten) gefinancierd worden.

Eerst moest in de drie sectoren in de langdurige zorg: verpleging en verzorging, gehandicaptenzorg en GGZ de scheidslijn tussen zware en minder zware langdurige zorg vastgesteld worden. Voor verpleging/verzorging en gehandicaptenzorg leverde dit geen onoverkomelijke problemen op. Daar is in 2015 de Wlz ingevoerd. Na anderhalf jaar blijkt de instroom in de Wlz groter dan begroot, maar wijkt de geplande besparing niet ver van de verwachtingen af.

Criteria

Bij de GGZ daarentegen stuitte men op grote problemen. De door de regering geraadpleegde deskundigen waren het niet eens over de criteria waarmee je in de GGZ de zware van de minder zware langdurige zorg kunt onderscheiden. De regering stelde toen voor de Wlz maar helemaal niet voor de GGZ toegankelijk te maken. Ypsilon en andere belangenorganisaties protesteerden hevig. Met succes, na een stevige lobby in de politiek nam de Tweede Kamer op 19 januari 2014 unaniem de motie Bergkamp/Keijzer aan, die behelst dat toegang tot de Wlz ook voor de GGZ mogelijk moet zijn. Er ging ook bij Ypsilon een zucht van verlichting op.

Verantwoordelijk staatssecretaris Van Rijn moest de criteria voor toelating tot de Wlz voor de GGZ vaststellen. Inmiddels zijn we ruim twee jaar verder, er zijn dikke rapporten verschenen van het Zorg Instituut Nederland (ZIN) en het aan de universiteit van Twente verbonden instituut MHH, maar we zijn nog geen stap verder.

Toegang tot de Wlz zou alleen verantwoord zijn wanneer ondubbelzinnig vaststaat dat de psychiatrische beperkingen duurzaam zijn en er dus geen herstel meer te verwachten is. Dat laatste is onmogelijk met zekerheid te bepalen. Vandaar de impliciete boodschap: geen toegang tot de Wlz voor de GGZ.

De onderliggende gedachte lijkt de vrees dat de Wlz belemmerend zou werken op – het streven naar -herstel. Dit wordt echter niet door feiten gestaafd. Herstellen in de psychiatrie werd indertijd ook succesvol vanuit de AWBZ in gang gezet.

Het heeft er alle schijn van dat onder de door de regering geraadpleegde GGZ-deskundigen veel  aanhangers van de herstelgedachte zitten. Bij Ypsilon heeft doorgaans een meer genuanceerde mening de overhand. Voor een deel van de Ypsilonleden houden de herstelmogelijkheden voor hun naaste behoorlijk wat beloften in, een ander deel leert leven met de wetenschap dat de psychiatrische beperkingen van hun naaste grotendeels blijvend zijn. Daarom ondersteunt Ypsilon de herstelgedachte, en bepleit tegelijkertijd toelating van GGZ-patiënten tot de Wlz.

Recht of voorziening

Wat maakt het nu uit of de langdurige zorg nu via de Wlz of via de Wmo gefinancierd wordt, zult u zeggen. Het verschil in zekerheid en bescherming tussen Wlz en Wmo zal pas na verloop van tijd duidelijk worden. Voor veel mensen geldt nu het overgangsrecht. Oude rechten op regelingen en voorzieningen uit de AWBZ blijven nog een paar jaar bestaan. Vanaf 2020 is het echter allemaal voorbij en zal iedereen in de langdurige GGZ het met de flink versoberde Wmo moeten doen.

De Wlz is een in de wet vastgelegd recht. De Wmo een voorziening. Toekenning van een voorziening kan door de overheid geweigerd worden en een vastgelegd recht niet. De Wmo brengt dus veel meer onzekerheid voor de mensen in de langdurige zorg. Bij beschermd wonen is deze onzekerheid goed zichtbaar. Voor een deel van de, vooral jongere, mensen in beschermd wonen biedt de Wmo een goede aanzet tot herstel. Voor een ander deel is de Wmo met zijn streven naar participatie in de maatschappij en een grotere zelfredzaamheid echter absoluut ongeschikt. Er wonen behoorlijk wat mensen, vooral ouderen, met dusdanig ernstige beperkingen, dat de doelen die je bij jongeren kunt nastreven hier absoluut onhaalbaar zijn. Het is dan ook logisch dat de RIBW-alliantie probeert bij de overheid gedaan te krijgen de Wlz voor een deel van hun bewoners toegankelijk te maken. Ook het LPGGz en Ypsilon dringen hierop aan.

Tot nu toe tevergeefs. Hier wordt een door het parlement genomen besluit, de motie Bergkamp/Keijzer, totaal genegeerd!


Reageer!


sluit venster