U bent hier:
  1. Extra pagina's
  2.  > zorg en herstel
  3.  > YN-publicaties over wonen
  4.  > Zeeuwse Gronden YN 5 - 2008

Bron: YN 5 - 2008

Wonen moet zo!

Zeeuwse Gronden in Middelburg

 

Het GGZ-landschap verandert

 

Het symposium Wonen en Psychiatrie op 20 juni deze zomer in Middelburg begon met de uitspraak: "de GGZ zit steeds minder te wachten om mensen met een chronisch psychiatrische handicap te huisvesten. Voor je rust als familie kun je er beter met elkaar voor zorgen dat goede huisvesting en zorg voor je kind, partner of ander familielid is geregeld." Dat hebben familieleden en personeel van een voormalige maatschappelijke opvang met instemming en overdracht van GGZ-instelling Emergis waargemaakt. De stichting Zeeuwse Gronden is in drie jaar van sociaal pension uitgegroeid tot een volwaardige GGZ-instelling.

Belangrijk daarbij was dat patiënten, familieleden en personeel op één lijn zaten in een natuurlijk proces. “Het sleutelwoord is betrokkenheid en uitgaan van dezelfde waarden”, maakte voorzitter Jan Verhelst van Zeeuwse Gronden duidelijk.
Enkele van die waarden en kwaliteiten waardoor het allemaal is gelukt werden door de verschillende sprekers uitgebreid genoemd: "We gaan er in de omgang met elkaar van uit hoe we zelf behandeld zouden willen worden." "Zelf kunnen kiezen hoe je je leven invult geeft meer tevredenheid." "Kunnen kiezen voor betekenisvolle mensen en zinvolle bezigheden geeft zelfvertrouwen."
Sommige waarden zijn principes geworden. Bijvoorbeeld dat wonen en behandeling bij elkaar horen. En dat kleinschaligheid bijdraagt bij aan geluk, je veilig en geborgen weten. In de praktijk is die kleinschaligheid gerealiseerd door een maximum te stellen van 15 appartementen in een wooncluster, dichtbij basisvoorzieningen zoals inloop, huiskamer en ruimte voor dagactiviteiten. Ook dat van hulpverleners en bestuurders wordt verwacht dat ze enthousiast en gedreven zijn, maar ook over wijsheid en doorzettingsvermogen beschikken is zo’n principe.

Voor de totstandkoming van Zeeuwse Gronden was het nodig dat er verbindingen gelegd werden met andere partners zoals woningbouwverenigingen, de gemeente, het zorgkantoor, werkgevers, onderwijs, wijkbewoners, enzovoort.
Ook de samenwerking met de GGZ-instelling Emergis was en is belangrijk. Voor de vakkennis, de beschikbaarheid van klinische voorzieningen en we leren over en weer van elkaar.

De Ypsilonafdeling in Zeeuws-Vlaanderen heeft een belangrijke rol gespeeld in de totstandkoming van Zeeuwse Gronden. Het belangrijkste is dat zowel hulpverleners als familie in hun familielid, patiënt of cliënt blijven geloven. Want niemand kan zonder steun- en toeverlaat en mensen die om je geven.
Zeeuwse Gronden kent een familieraad, die invloed heeft op het beleid van de stichting. Typerend zijn de korte lijnen tussen directie, raad van bestuur, cliënten- en familieraad. Op het symposium werd gevraagd: "Wat gebeurt er met Zeeuwse Gronden wanneer jullie als ouders wegvallen?" Dat hoeft in een sterke organisatie met een duidelijke filosofie geen punt te zijn.

Na de inleiding van Gijs Francken - oud-voorzitter van Anoiksis en oprichter van de ‘Stichting huisjes’ - over de negatieve effecten van vermaatschappelijking ontspon zich een discussie. Gijs gaf voorbeelden van mensen die driehoog op een flatje verkommeren, op straat terechtkomen of erger nog in de gevangenis en blikte terug naar vroeger. Bewoners van Noordwijkerhout bijvoorbeeld, bekommerden zich echt om de mensen met een chronisch psychiatrische stoornis, die in diezelfde plaats in de inrichting woonden. Dit in tegenstelling tot de moderne stad met haar vele verleidingen.
Bij Zeeuwse Gronden was vermaatschappelijking geen doel op zich. De cliënt is het uitgangspunt en waar nodig wordt intensieve zorg geboden door een ACT-team (assertive community treatment, een vorm van bemoeizorg, red.)
Jan van Blarikom, directeur van Zeeuwse Gronden vertelde over de strategie van Zeeuwse Gronden. Zowel de kernwaarde community care - in sommige Afrikaanse landen gebruikelijk - als de kernwaarde ‘zelfstandig leven als individu’ - in het Westen gebruikelijk - proberen we een maximale kans te geven. "Omdat de cliënt een eigen leefruimte heeft, zoekt hij anderen op", aldus Van Blarikom.

In de forumdiscussie kwam de verhouding tussen Zeeuwse Gronden en ‘grote broer’ Emergis aan de orde. Emergis ziet de totstandkoming van Zeeuwse Gronden als een stimulans zichzelf verder te ontwikkelen. Het ideeëngoed bij Zeeuwse Gronden kon het beste gewaarborgd worden door het zijn eigen weg te laten gaan. Concurrentie is gezond, elkaar stimuleren ook.

De initiatiefgroep ‘Ypsilon boven de Westerschelde’ is bij Zeeuwse Gronden aangehaakt, om in Goes en Middelburg Zeeuwse Gronden uit te breiden volgens eenzelfde opbouw als in Terneuzen en Axel.
Op grond van een behoeftenonderzoek en gesprekken met woningbouwverenigingen en zorgkantoor is de verwachting dat dit gaat lukken.

E.Q.
Ypsilon boven de Westerschelde

sluit venster