Rechtvaardigheid Hij is onze eerstgeboren zoon en de eerste kleinzoon in onze families. Een bijzondere plek in de kinderrij. Met ieder een rugzak vol levenservaringen gingen wij als ouders, samen met het mooiste kind van de wereld, op pad, op ontdekkingsreis. Na een jeugd vol onrecht had ik er alle vertrouwen in dat wij het ouderschap als geliefden samen konden dragen. We deden ons best, maar uiteindelijk bleef een scheiding niet uit. De stroom van onrecht meanderde in stilte verder door mijn leven. Als Don Quichot vocht ik mezelf als alleenstaande ouder een weg door alle vooroordelen. Jong verlies van ouders, gemis aan hulpbronnen in die tijd en het onvermogen om als vader en moeder samen invulling te geven aan hoedend ouderschap zijn slechts een greep uit de context van mijn eigen levensverhaal als moeder. Onvermijdelijk is ook het onrecht dat onze zoon op zijn levenspad is tegengekomen. Een scheiding, zijn eerste heftige psychose en de daaropvolgende episodes. Als moeder, vader en zoon hebben we allen zo onze eigen butsen en kwetsuren opgelopen op ons levenspad. Sommige groot en indringend, andere klein en subtiel. Wat wij delen is het ‘niet gezien of gehoord’ worden. Onrecht Als mens zijn we in essentie rechtvaardigheidswezens. Het is vaak onze intentie om anderen recht te doen en andersom willen wij zelf ook graag recht worden gedaan. Toch wordt hier in de alledaagse praktijk vaak aan voorbijgegaan. Ik herinner me - als uitzondering - die ene hulpverlener die mij op een avond verslagen en alleen in het donker in de lange gang zag zitten. Ze nam de moeite om zich even los te maken van de afdeling om te informeren hoe ik me voelde. Te midden van het onrecht dat ons gezin ten deel viel is dat voor mij als moeder een helend moment geweest. Ik voelde mezelf gezien en gehoord. Daar, op dat moment, werd recht gedaan aan mijn intense verdriet, mijn onmacht en hulpeloosheid. Mijn tranen waren een indicator voor wat mij door het leven opnieuw in de schoot was geworpen. Onrecht dat daar op dat moment werd opgemerkt én waar rechtvaardig op werd gehandeld. Privacywet Meer dan eens heb ik mezelf afgevraagd: is het te pas en te onpas inzetten van de privacywet als ‘antwoord’ aan zorgende ouders en naastbetrokkenen niet óók een vorm van onrecht dat hen wordt toebedeeld? Zij willen in hun stille verdriet gehoord en gezien worden. De ervaringen van onrecht die ik heb gekend hebben zich als kralen aan mijn levensketting geregen. Kralen die ik in mijn werk heb getransformeerd in heldere glaskralen, een symbool voor momenten van stilte. In de hectiek van alledag creëer ik bewust rustmomenten, momenten om als professional in verbinding te zijn met mezelf en mijn gevoel. Ik neem de ruimte om mijn hart te laten spreken. Vanuit mijn ethisch kompas plaats ik mijn handelen in het licht van rechtvaardigheid. Wetend dat ik het onrecht in het leven van de ander niet kan veranderen, maar wél elk moment opnieuw de keuze heb in de manier waarop ik als mens met dit onrecht wil omgaan. Een moeder belt. Ze zit er doorheen en vraagt zich af hoe het met haar zoon gaat. ‘Sorry, ik kan u niets over hem vertellen. Ik heb me te houden aan de privacywet.’ Wanneer ik mijn collega het telefoongesprek hoor beëindigen, sla ik een diepe zucht en haast ik mij naar de volgende cliënt die al tien minuten op mij zit te wachten… Ellen van der Mee is contextueel therapeut (relationeel gezinstherapeut) én moeder van een zoon met psychosegevoeligheid. In YN schrijft ze ervaringsverhalen over de interactie tussen moederschap en haar rol als hulpverlener. © COLUMN 12 13 YPSILON NIEUWS 1 | 2026 LEDENRAAD www.ypsilon.org De ledenraad van Ypsilon is het hoogste orgaan van de vereniging en is zoveel mogelijk een afspiegeling van de leden in de regio. In YN stellen we met plezier een nieuwe kandidaat aan je voor, Korian Luykx. Meldt zich binnen een maand na publicatie niemand als tegenkandidaat, dan verwelkomen we haar automatisch als nieuw ledenraadslid. Ik ben 64 jaar en kom oorspronkelijk uit Oost-Nederland. Na een verblijf van 13 jaar in West-Afrika als ‘partner van’ woon ik intussen alweer dubbel zo lang in het westen van het land. Ik heb een moeder die na haar 50e bipolair bleek (en sinds een aantal jaar last heeft van dementie) en ik heb twee zoons. Toen hun vader na onze scheiding terugging naar Afrika, werd mijn oudste zoon depressief en kreeg hij een psychose. Door contacten met Ypsilon ervoer ik hoe belangrijk een luisterend oor en steun zijn, naast het krijgen van betrouwbare informatie. Jarenlang heeft de situatie van mijn zoon een zware impact op me gehad. Ik heb me lang afgevraagd of ik er anders mee om had moeten gaan. Uiteindelijk stortte ik in en kon ik mijn werk als logopedist in het speciaal onderwijs, dat al die tijd een fijn tegenwicht was geweest, niet meer doen. Na een aantal herstelcursussen ben ik vrijwilligerswerk gaan doen en sinds september draai ik mee in de ledenraad van Ypsilon. Ik wil onder andere helpen bereiken dat naasten vroegtijdig(er) steun aangeboden krijgen, al dan niet via Ypsilon, en dat er meer mogelijkheden tot online en fysiek lotgenotencontact komen. Daarnaast zet ik mij graag in om de samenleving anders te laten kijken naar mensen met psychosegevoeligheid. Ik hoop dat mensen er een reëler beeld van krijgen. LEDENRAAD Even voorstellen: Korian Luykx En over herstel gesproken: ook de woning zelf draagt daaraan bij. Een comfortabele en smaakvol ingerichte woonruimte met een eigen voordeur biedt privacy en helpt om zo zelfstandig mogelijk te leven. Wie dat wil kan daarnaast gebruik maken van een gemeenschappelijke ruimte en een tuin. Met raad en daad Andere werkzame ingrediënten zijn het hebben van een zinvolle dagbesteding en de kleinschaligheid. Hierdoor zijn de woonbegeleiders goed benaderbaar en kunnen ze maatwerk leveren. ‘Iedereen heeft iets anders nodig en daar sluiten wij met de begeleiding op aan’, legt een woonbegeleider van een van de deelnemende naasteninitiatieven uit. ‘Wij zeggen niet: wij willen dat je dit en dit gaat doen. In plaats daarvan vragen we: wat wil jij, hoe zie jij het voor je, hoe wil jij dat aanpakken? En waar kan ik je dan bij ondersteunen? Bij de één betekent dat bijvoorbeeld dat we helpen met het huishouden en bij de ander dat we zorgen dat iemand nieuwe sociale contacten opdoet.’ Zelfs als de initiatiefnemers na een tijd het stokje overdragen aan anderen, blijven deze elementen behouden, blijkt uit het onderzoek. ‘Er bestaat dus echt zoiets als het naasten-dna’, aldus Schönau. ‘Hoe mooi zou het dan ook niet zijn als er in Nederland straks nog veel meer van deze naasteninitiatieven verrijzen! Ypsilon staat graag met raad én daad bij.’ Annelies Scheepens Bij het onderzoek Wonen, gewoner, gewoonst zijn de volgende organisaties betrokken: Ypsilon, UMC Utrecht, Anoiksis, Lister, HVO-Querido, Kwintes en Altrecht. Het onderzoek is gefinancierd door ZonMw. → vervolg
RkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=