Op deze manier kunnen we enigszins wat verlichting brengen.’ Uitrol naar andere regio’s Precieze cijfers heeft Van der Heijden niet, maar hij ziet steeds vaker schrijnende situaties. ‘Migranten uit de EU spelen een belangrijke rol voor de Nederlandse economie, maar worden nog steeds als afval behandeld. Zij komen daarom naar het station en drinken of slapen er. Maar ik zie ook een toename van mensen met bijvoorbeeld psychosegevoeligheid die geen plek kunnen vinden om tot rust te komen. Er zijn gewoon een hoop mensen die niet precies passen binnen wat we met zijn allen een ‘normale’ samenleving vinden.’ Juist daarom is hij blij dat zijn Utrechtse aanpak inmiddels ook uitgerold wordt naar ander regio’s. Zo is vorig jaar oktober in Rotterdam een samenwerking gestart, waarbij zijn collega’s de crisisdienst mogen bellen voor advies. En sinds kort zijn er ook samenwerkingen op gang gekomen in Den Bosch, Eindhoven en Zwolle. Alkmaar en Almere zullen binnenkort volgen. Maar ook binnen de NS zelf is er steeds meer aandacht voor het onderwerp. In een gloednieuw project zullen nieuwe conducteurs voortaan tijdens hun opleiding een specifieke lesdag krijgen over onbegrepen gedrag en suïcidepreventie. Bovendien wordt er gewerkt aan een online leermodule die binnen de spoorsector aangeboden gaat worden. Tot slot zullen Van der Heijdens collega’s van Veiligheid & Service gecoacht worden in de praktijk. ‘Op deze manier hoop ik dat we op veel bredere schaal in staat zijn om een antwoord te geven op een vraag die we vaak krijgen, maar waar we eigenlijk niet van zijn: waar moet iemand naartoe die onbegrepen gedrag laat zien en hulp nodig heeft?’ 19 COVERSTORY COVERSTORY 18 www.ypsilon.org YPSILON NIEUWS 2 | 2026 wel een boete uitschrijven, maar daar is diegene niet altijd mee geholpen. Ik kijk wat iemand nodig heeft en of hij dat in Utrecht kan vinden of dat we hem in overleg naar een andere regio laten reizen. In veel gevallen heb ik connecties en kan ik zorgen dat iemand bij het juiste loket uitkomt en daar een zachte landing krijgt.’ Die loketten, dat zijn onder meer bemoeizorg, ggz-instellingen, eigen behandelaren en RIBW's. Ook heeft hij veel contact de politie en crisisdiensten. Lachend: ‘Mijn collega's vragen soms waarom ik wéér met mijn telefoon in de hand sta. Dan zeg ik voor de grap dat ik Candy Crush aan het spelen ben. Maar in feite ben ik druk aan het bellen en mailen om perspectief voor mensen te creëren.’ Good cop, bad cop Veel mensen zijn blij met zijn hulp, ziet Van der Heijden. ‘Met sommigen heb ik een goede band opgebouwd. Zij komen naar me toe om te vertellen hoe hun dag of nacht is geweest, of omdat ze een kopje koffie van me willen.’ Toch zit niet iedereen op hem te wachten. ‘Ik kan ook wel een beetje good cop, bad cop spelen. Soms moet ik ook gewoon professioneel streng zijn. Dan zeg ik: ‘Als je nou even met mij het station uitloopt is het gratis, maar als mijn collega je het station uit zet, gaat het je een boete kosten.’ Of ik wijs mensen erop dat we een afspraak hadden en ze niet zijn komen opdagen.’ Contact blijven maken, vertrouwen winnen, kijken wat er nodig is om iemand weer op weg te helpen, dat is zijn devies. ‘Dat is waar mijn werk wat mij betreft begint, bij menselijkheid en gelijkwaardigheid. Maar je moet je op het station wel gedragen naar wat er van je verwacht wordt. Dus als je dat niet doet, dan ga ik daarover met je in gesprek.’ Het helpt hierbij dat hij in ‘gewone’ kleren rondloopt. ‘Mijn collega’s van Veiligheid & Service hebben in hun uniform toch soms een onvermijdbare drempel, want zij kunnen dat uniform niet uitdoen.’ Zee van uniformen Hij denkt terug aan de jonge vrouw die hij ontmoette toen hij pas net als interventiemedewerker was gestart. ‘Via de portofoon hoorde ik dat er een suïcidale vrouw was aangetroffen. Treinpersoneel had zich over haar ontfermd en haar mee teruggenomen naar Utrecht. Toevallig was er op die dag een politieopleiding, dus ineens kwam er een zee van uniformen de trap af lopen. Zij konden op afstand blijven, terwijl ik samen met de vrouw een rustige plek kon zoeken om in gesprek te gaan over wat zij nodig had. Als een mantra bleef ze herhalen dat ze dood wilde. Toch was er af en toe een klein beetje contact mogelijk. Zo kwamen we erachter waar ze vandaan kwam en konden we haar na enige overtuiging richting de zorg overdragen aan de vervoersdienst van de ggz.’ Een paar maanden later nam de vrouw contact op met Van der Heijden. Ze wilde graag een ontmoeting om te horen wat er precies was gebeurd - zelf had ze slechts flarden van herinneringen. ‘We zijn samen een patatje gaan eten op het station en zijn naar het perron gegaan waar we elkaar troffen. Ze had een bedankkaart, een cadeautje en chocolaatjes bij zich voor de conductrice van die trein en mij. Inmiddels had ze weer echt een leven en was ze met haar vriend een huis aan het zoeken. Een mooi en emotioneel moment, want we weten als medewerkers van NS lang niet in alle situaties hoe het afloopt wanneer we iemand zo aantreffen en overdragen politie of zorg.’ Naasten Ook met naasten en nabestaanden heeft de afdeling Nazorg van de NS contact, net als met familie-agenten van de politie. ‘Achter alle mensen zit ook een familie. Zij zijn erbij geholpen als het beeld rondom iemand compleet is.’ Na een suïcide kan het dus zo zijn dat familie op plekken mag komen waar je normaal gesproken niet komt, als zij daar behoefte aan hebben in het rouwproces. ‘Zij vragen ook wel eens aan ProRail om op de locatie van het ongeluk te zoeken naar een kettinkje dat kwijt is, of naar andere zaken die een emotionele waarde hebben. Heftig werk, maar voor nabestaanden is het natuurlijk veel naarder. → vervolg Lange tijd was onderzoek naar behandeling of de kwaliteit van leven iets dat we overlieten aan gerenommeerde wetenschappers. Daar is de laatste 10 à 15 jaar verandering in gekomen. Steeds vaker worden cliënten en naasten gevraagd om mee te denken bij wetenschappelijk onderzoek. Ook Ypsilon wordt regelmatig benaderd om vanuit het naastenperspectief mee te werken aan onderzoeken rondom psychische kwetsbaarheden. Deze voorstellen worden opgepakt door een aantal vrijwilligers, die samen de wetenschapscommissie (WeCo) vormen. De afgelopen jaren is de WeCo betrokken geweest bij diverse onderzoeken en projecten. In 2017 hebben we besloten dat we niet alleen wilden aansluiten op onderzoekers die naar óns toe kwamen. We wilden ook zelf gerichter sturen op onderwerpen en de thema’s aandragen die Ypsilon belangrijk vindt. Daarom maakten we onze eigen kennisagenda met onderwerpen waar Ypsilonbreed behoefte aan is. Deze lijst was aan vernieuwing toe en daarom is er gewerkt aan een nieuwe kennisagenda, die onderzoekers kunnen gebruiken voor hun onderzoeksvoorstellen, die subsidiegevers helpt om middelen voor onderzoek te prioriteren en die Ypsilon intern kan gebruiken om richting te geven aan haar eigen kennisactiviteiten. Meer informatie: ypsilon.org/kennisagenda Nieuwe kennisagenda ‘Achter alle mensen zit ook een familie. Zij zijn erbij geholpen als het beeld compleet is’ Teun van der Heijden is sinds april 2024 interventiemedewerker onbegrepen gedrag bij de Nederlandse Spoorwegen. Het doel: mensen helpen vóórdat het misgaat. In datzelfde jaar ontving hij voor zijn werk een eervolle vermelding in het kader van de Ypsilon Jubileumprijs. ‘Maanden later nam de vrouw contact op. Ze had weer echt een leven’
RkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=