Lichamelijke klachten
Mensen met een psychose of schizofrenie kunnen net als ieder ander ook te maken krijgen met lichamelijke ziekten. Andersom zijn er bepaalde medische aandoeningen die psychotische symptomen kunnen veroorzaken.
Suikerziekte of diabetes
Suikerziekte (diabetes) komt vaker voor bij patiënten met schizofrenie dan bij de rest van de bevolking. Verder is wetenschappelijk aangetoond dat diabetes vaker voorkomt bij de nieuwere antipsychotica dan bij de oudere. Dit geldt met name voor clozapine (merknaam Leponex) en olanzapine (merknaam Zyprexa). De deskundigen zijn het er echter nog niet over eens welke rol antipsychotica hierbij precies spelen.
Meer informatie:
Ypsilon Nieuws juni 2002: artikel "Schizofrenie en suikerziekte, een dubbele diagnose"
Ypsilon Nieuws augustus 2002: artikel "Hoe veilig zijn de nieuwere antipsychotica?"
Ypsilon Nieuws oktober 2002: "Ingezonden- Antipsychotica en suikerziekte?"
Psychose door een lichamelijke aandoening
Post partum psychose (Kraambedpsychose)
Een kraambedpsychose ontwikkelt zich binnen zes maanden na de bevalling. Gewoonlijk ontstaan vanaf de derde dag (na één of twee slapeloze nachten) na de bevalling de eerste verschijnselen: slaapstoornissen, zeer snelle stemmingswisselingen, rusteloosheid, opgewondenheid, en prikkelbaarheid. Na de zevende dag ontwikkelen zich vaak verschijnselen als: verwardheid, desoriëntatie, wisselend beneveld bewustzijn, wanen en hallucinaties. Het merendeel van de psychosen ontwikkelt zich binnen vijftien dagen; 5 procent ontwikkelt zich tussen de vijftien en dertig dagen na de bevalling. Kenmerkend is grote variatie aan symptomen met sterk wisselende en veelvuldige veranderingen van het ziektebeeld van moment tot moment, zonder dat te voorspellen is wanneer deze veranderingen zullen optreden. De kraambedpsychose geneest met adequate behandeling meestal na enkele weken.
Lichamelijke stoornissen die psychotische symptomen kunnen geven
Een delirium (delier) is een acute hallucinatoire verwardheid bij veranderd bewustzijn. Het is een ernstige psychiatrische syndroom ten gevolge van een lichamelijke aandoening (een zogenaamd organisch psychosyndroom).
Een delier kan veroorzaakt worden door een lichamelijk aandoening zoals een infectie, bijwerkingen van bepaalde medicijnen of ontwenningsverschijnselen (van alcohol of drugs). Een bekend voorbeeld van het laatste is het "delirium tremens". Verder kan een delier zich voordoen na een operatie of tijdens de terminale fase van ziekten als kanker en aids. En velen kennen het delier dat zich voor kan doen bij zeer hoge koorts, als 'ijlen' (koortsdelier).
De Ziekte van Wilson is een chronische stapelingsziekte van koper in de lever. Niet goed gediagnostiseerde mensen kunnen ten onrechte het label schizofrenie opgelegd krijgen. UMCG Groningen heeft een afdeling die dit soort stoornissen onderzoekt.
Porfyrie is een zeer zeldzame stofwisselingsziekte die in ongeveer 70% van de gavllen gepaard gaat met psychische verschijnselen. De meest bekende vorm is die van de acute intermitterende porfyrie. Deze aandoening begint op de leeftijd van 30-35 jaar. De patiënt heeft meestal last van buikpijnaanvallen. Verder kan de patiënt angstig en depressief zijn. Er kunnen ook psychotische verschijnselen optreden die lijken op die van schizofrenie. De patiënt kan dan niet alleen stemmen horen, maar ook dingen zien die een ander niet ziet.
Meer informatie:
Artikel Zorg voor ouderen- Ypsilon Nieuws december 2005
Artikel Wachten op de dood- Ypsilon Nieuws juli 2005


(nog) geen diagnose