U bent hier:
  1. home
  2.  > zorg en herstel
  3.  > behandeling

Behandeling

De behandeling van een psychose bestaat enerzijds uit het tegengaan van de ziekteverschijnselen, anderzijds uit het leren omgaan met de aandoening.

Diagnose

De behandeling is gebaseerd op de diagnose. Een psychiater stelt de diagnose na observatie van en gesprekken met de patiënt. 

Behandelplan

Op grond van de diagnose wordt een behandelplan opgesteld. De psychiater is verantwoordelijk voor de behandeling. Andere partijen, zoals een arts-assistent,  SPV (sociaal psychiatrisch verpleegkundige), ambulant team, of in sommige gevallen de huisarts, kan de behandeling - onder verantwoordelijkheid van de psychiater - uitvoeren.

Medicijnen

Medicijnen zijn een belangrijk, onmisbaar onderdeel van de behandeling. Antipsychotica verminderen de psychotische verschijnselen. Ze worden vaak al voorgeschreven voor er een diagnose gesteld is, om de psychose zo snel mogelijk te laten verdwijnen. Daarna is het belangrijk zo zorgvuldig mogelijk uit te zoeken welke medicatie, in welke toedieningsvorm voor deze patiënt het beste werkt.
Lees meer over medicatie

Kwetsbaarheid

Als het lukt om de ziekteverschijnselen te behandelen dan blijft er altijd nog een zekere gevoeligheid bestaan. Met die kwetsbaarheid moet de patiënt leren omgaan, maar ook de mensen in zijn omgeving.
Bij iedere patiënt moet goed in kaart gebracht worden welke verschijnselen zich voordoen en op welke gebieden het functioneren verminderd is. Zonder informatie van familieleden en betrokkenen is dit bijna onmogelijk. Het tegengaan van de ziekteverschijnselen, waarbij medicijnen een belangrijke rol spelen, vereist van patiënt, familie en hulpverlener een grote mate van samenwerking.

Cognitieve gedragstherapie

Samen met de behandelaar wordt gekeken naar de manier van denken en het gedrag. Patiënten leren inzicht te krijgen in hun manier van denken en invloed te krijgen op hun gedrag.
Deze behandeling zorgt ervoor dat iemand niet stopt met de behandeling (therapietrouw); deze behandeling helpt te herstellen na een acute periode en helpt  om terugval te voorkomen.

Trainingen

Daarnaast zijn er nog trainingen om het geheugen, de aandacht, en de sociale vaardigheden te verbeteren.

Ambulante behandeling

De patient woont zelfstandig, bij zijn ouders, of in een woonvorm met bescherming of begeleiding. Hij moet voor de behandeling op afspraak naar de behandelaar toe of (iemand uit) een ambulant team komt hem opzoeken. Doel van dit contact is te bespreken en te observeren of de behandeling aanslaat,de medicatie werkt, of de patient zijn leven kan organiseren, enz.

Opname

De behandeling kan worden uitgevoerd als de patiënt opgenomen is in een psychiatrische instelling, of op een psychiatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis. Een opname in een psychiatrisch ziekenhuis is nodig als de patiënt geobserveerd moet worden, in zijn eigen omgeving niet meer tot rust kan komen, te angstig is of een gevaar vormt voor zichzelf of zijn omgeving.

Triade

Voor een optimale behandeling moeten patiënt, familie en hulpverlener samenwerken. Ze vullen elkaar aan. 
Een instrument voor praktische samenwerking is de Triadekaart.

Familie

Voor een volwaardige en efficiente behandeling is de samenwerking met familie en mensen uit de omgeving van de patiënt heel belangrijk. Zonder die samenwerking is het voor een psychiater of sociaal psychiatrisch verpleegkundige (SPV) onmogelijk om het effect van de behandeling te beoordelen.

Familieleden maken de patiënt mee, signaleren veranderingen en kunnen het effect van medicijnen van dag tot dag kunnen bijhouden.
Denk aan het zoeken naar steunpunten voor de patiënt; aan hardnekkige negatieve symptomen; aan de verwerking van het verdriet dat een ernstige ziekte met zich meebrengt; aan het voorkómen van terugval in psychose.

Ziekte-inzicht of ziektebesef

Inzicht in de eigen situatie, herkennen van signalen en symptomen en leren zien wat goed voor je is en wat niet, helpt bij het herstel. Een groot deel van de mensen met een psychotische aandoening heeft echter een geheel of gedeeltelijk ontbrekend ziektebesef. Bij deze mensen heeft het geen enkele zin ze te overtuigen. Beter kan energie gestoken worden in het zoeken van contact.

Acceptatie

Begeleiding bij de verwerking en acceptatie van een ernstige aandoening als psychose hoort bij de behandeling.

Psycho-educatie

Voor mensen die lijden aan schizofrenie of een andere psychotische aandoening is voorlichting (psycho-educatie) een belangrijk onderdeel van de behandeling. Het doel hiervan is hen leren omgaan met de symptomen van de ziekte en ervoor zorgen dat ze meer controle krijgen over hun aandoening. 
Ook is er een cursus psycho-educatie ontwikkeld voor familieleden, partners en andere direct betrokkenen. 
Veel (gespecialiseerde) instellingen organiseren psycho-educatie. Vraag ernaar!

Jan Zandijk blogt
Over wat hij meemaakt als voorzitter van Ypsilon. Lees en reageer!
sluit venster