Geertje (73) hoort al jaren niets van de ggz over haar dochter, die aan schizofrenie lijdt en haar herhaaldelijk bedreigde. De hulpverleners beroepen zich op het medisch beroepsgeheim. Vanavond besteedt EenVandaag aandacht aan haar verhaal. De uitzending is vanaf 18.30 uur te zien op NPO 1.

De band tussen Geertje en haar dochter staat al meer dan twintig jaar onder druk. Haar dochter kampt naast schizofrenie met een ernstige verslaving en dreigde meermaals met geweld. Geertje benadrukt zelf dat niet haar dochter als persoon, maar de ziekte achter dit gedrag zit: ze wil geen eenzijdig beeld van haar dochter laten ontstaan. Toch kreeg ze nooit iets terug over hoe het met haar ging, ook niet toen die met spoed in het ziekenhuis belandde.

“Dat zijn echt hele lastige situaties”, vertelt psychiater Niels Mulder tegen EenVandaag. “Vooral ook voor de moeder zelf in dit geval. Ik snap haar frustratie ook heel erg goed. Ze wil haar dochter op allerlei manieren helpen, maar kan dat niet omdat de dochter vindt dat ze niks mag weten van de inhoud van de behandeling. In wezen staat de familie dan buitenspel. En dan kun je als behandelaar ook niet zoveel doen.”

Wat Ypsilondirecteur Bert Stavenuiter betreft is dat niet het hele verhaal. Hij traint elke maand wel een of meer teams in hoe ze moeten omgaan met privacy bij het werken met naasten. “Het klopt, wat Niels Mulder zegt: Als de cliënt in kwestie het contact resoluut afhoudt, dan kan de hulpverlening maar weinig. Er liggen stapels literatuur die zeggen dat het werken met naasten de behandeling ten goede komt, dus je kunt er als hulpverlener niet neutraal in gaan staan en zal altijd moeten kijken wat er wél kan en hoe je wél tot samenwerking komt.”

“Maar zelfs als er geen samenwerking is, houdt het niet op. Volgens de zorgstandaard Naasten heb je als hulpverlener niet alleen een taak in het samenwerking met, maar ook in het ondersteunen ván de naaste als die samenwerking niet lukt. En is er sprake van dreigende situaties, dan moet je óók nog eens de afweging tussen conflicterende belangen maken. En soms weegt de mentale kwetsbaarheid van de naaste dan zwaarder dan die van de cliënt die ergens veilig is opgenomen bijvoorbeeld.”

Ypsilon is betrokken bij een recente projectaanvraag van Arkin waarbij de contactbreuk juist onderwerp van nader onderzoek is. “Zo’n breuk kan gepaard gaan met veel verdriet en een wens tot verandering. In dit project willen we onderzoeken “hoe naasten betekenis verlenen aan het hebben van weinig of geen contact met hun familielid dat langdurig worstelt met psychose?”