Wooninitiatieven voor mensen met een psychische aandoening die door naasten zijn opgezet, dragen aantoonbaar bij aan herstel, minder terugval en een hogere kwaliteit van leven. Wetenschappelijk onderzoek van het UMC Utrecht in opdracht van Ypsilon bevestigt wat familieleden al jaren zien: naasteninitiatieven werken beter dan reguliere beschermde woonvormen. Veel beter. Reden om de deuren open te zetten tijdens een reeks open dagen. 

Zo’n 25 jaar geleden namen leden van Ypsilon, de vereniging voor naasten van mensen met een ernstige psychische aandoening, het initiatief om voor hun kind, broer of zus met een psychische aandoening een kleinschalig woon-zorgcomplex op te richten. Dat deden zij uit onvrede met de toen bestaande ggz-voorzieningen. Sindsdien zijn overal in het land vergelijkbare wooninitiatieven opgericht. Maar hoe succesvol zijn die initiatieven eigenlijk? Niet eerder was daar onderzoek naar gedaan. Tot nu.  

“De afgelopen drie jaar hebben het UMC Utrecht en Ypsilon onderzoek gedaan naar het effect van naasteninitiatieven op herstel en de kwaliteit van leven”, vertelt Ypsilondirecteur Bert Stavenuiter. “De uitkomsten van dit Wonen, gewoner, gewoonst onderzoek zijn veelzeggend. Naasten blijken als geen ander in staat om wonen, zorg en dagelijks leven zo te organiseren dat het écht aansluit bij wat bewoners nodig hebben. Die combinatie zorgt voor meer stabiliteit, minder terugval en een sterk gevoel van thuis.” 

Dat is een stevige steun in de rug voor gemeenten en woningcorporaties die een maatschappelijke opgave hebben om kwetsbare groepen te huisvesten, denkt Stavenuiter. “Media berichten regelmatig over mensen met verward of onbegrepen gedrag die overlast veroorzaken. Dit onderzoek laat zien dat het ook anders kan zijn. De naasteninitiatieven die we onderzocht hebben, hebben juist goede contacten met buurtbewoners. Sterker nog: de binding tussen de bewoners onderling en tussen bewoners en de buurt is een van de succesfactoren en voorkomt overlast die vaak het gevolg is van eenzaamheid en isolement.” 

Kijkje achter de schermen  

Om dit succes zichtbaar te maken, organiseert Ypsilon deze maand een reeks open dagen. Iedereen die wil zien waarom deze vorm van wonen en zorg zo goed werkt, is welkom bij de Kraaipan Oase in Amsterdam en bij negen locaties van Zeeuwse Gronden. Tijdens de rondleiding ‘Stap in de voetsporen van Paul’ krijgen bezoekers een uniek inkijkje in een naasteninitiatief en maken zij kennis met hoe wonen, begeleiding en gemeenschap hier samenkomen.  

Voor een overzicht van deze locaties, de data van de open dagen in juni en voor aanmelding, zie www.ypsilon.org/open-dag-wooninitiatieven